تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٧٥ - چگونه مستكبران زيان مىكنند؟

تعبير قرآنى در اين باب به منتهاى لطف و دقت رسيده كه مى‌گويد

لا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوابُ السَّماءِ- درهاى آسمان به رويشان باز نمى‌شود.» بشر به نيروى روحيّاتش و به دعاى خود و به ايمان خود و به اراده خود و به دورنگرى خود، اعتلاء مى‌يابد، همه/ ٣١٨ اينها از كسى كه آيات خدا را تكذيب و به وجود خدا اعتراف نمى‌كند و نمى‌خواهد به او ايمان بياورد سلب مى‌گردد.

درهاى آسمان براى اعمال مؤمنان و دعاهاى آنان گشوده است نه براى كافران.

قرآن كريم اينك به بيان زيان دوم مى‌پردازد و مى‌گويد

وَ لا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِياطِ- و به بهشت داخل نشوند تا آن گاه كه شتر در سوراخ سوزن رود.» مسلما اين امر محالى است كه شتر با آن ستبراى جثه در سوراخ سوزن داخل شود به همين گونه دخول در بهشت هم براى اينان هرگز ميسر نخواهد شد.

وَ كَذلِكَ نَجْزِي الْمُجْرِمِينَ‌- و مجرمان را اينچنين كيفر مى‌دهيم.» اين كيفر تنها به سبب كفر و خودپسندى‌شان نيست، بلكه به سبب جرايمشان نيز هست.

[٤١] جاى اينان در آتش است قرارگاهشان دوزخ است فراز سرشان پوششى است از آتش جهنم و دودى كه آنان را در خود فرو پوشيده است. چنان كه مى‌فرمايد

لَهُمْ مِنْ جَهَنَّمَ مِهادٌ وَ مِنْ فَوْقِهِمْ غَواشٍ وَ كَذلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ‌- بسترى از آتش جهنم در زير و پوششى از آتش جهنم بر روى دارند و ستمكاران را اينچنين كيفر مى‌دهيم.» به سبب ستمكاريشان و به قدر ستمكاريشان.

به نظر نگارنده جمله‌هاى معترضه در قرآن كريم همانند اين جمله كه در آيه بعد آمده: «به هيچ كس جز اندازه توانش تكليف نمى‌كنيم» و جمله‌هاى پايانى مثل جمله‌هاى آخر اين دو آيه و مشابه آنها، اشاراتى است به فطرت بشرى كه عقل‌