مأخذ شناسي ابوالفتوح رازي - نوری، محمد - الصفحة ٨٦
الجنان يك بار ديگر در قالبى تازه ارائه شد . گرچه به نظر مى رسد كاشانى اصولاً تفسير گازر و روض الجنان را يكى مى پنداشته است.
تفسير ابوالفتوح و تفسير طبرى : در بخش ارتباط محتوايى از رابطه و مناسبات تفاسير مختلف با تفسير ابوالفتوح ياد شد و ضرورى بود به تفسير طبرى هم مى پرداختيم، ولى به دليل اهميت اين رابطه ، يك بخش مستقل به آن اختصاص داده شد . ابوالفتوح با آن كه با طبرى اختلاف مذهب داشته به نقل نظريّات طبرى و گاه نقد كلام وى توجه خاصّى نشان مى دهد.
از جهت شيوه كار ، ابوالفتوح ادامه دهنده سنّت تفسيرهاى قصصى است كه در تفسيرنويسى فارسى نمونه هاى ممتازى مانند ترجمه تفسير طبرى و تفسير سورآبادى دارد. [١]
بر خلاف نظر حقوقى كه دليلى بر تأثيرپذيرى ابوالفتوح از تفسير طبرى و ترجمه آن نمى يابد ، اينك با يافته هاى ياحقى و ناصح ، ويراستاران تازه ترين دوره چاپ تفسير ابوالفتوح ، مسلّم شده است كه طبرى يكى از منابع عمده و طرف توجه وى بوده است . با آنكه ترجمه ابوالفتوح از آيات قرآنى ، استقلال كافى دارد ، امّا در موارد متعدّد با ترجمه آيات در ترجمه تفسير طبرى همانندى يا همخوانى نشان مى دهد . مشتركات در زمينه شواهد شعرى نيز به حدّى است كه نمى توان ادّعا كرد كه ابوالفتوح عنايت خاصّى از اين جهت به طبرى نداشته است . در مباحث لغوى و نحوى نيز اين عنايت ديده مى شود. حتّى در مسائل فقهى با آنكه ميان ابوالفتوح و طبرى اختلاف مذهب وجود دارد ، ابوالفتوح به نقل نظر طبرى و نقد آن توجه خاصّى نشان مى دهد .
محمدجعفر ياحقى در مقاله اى بلند [٢] به تمايزها و تشابه هاى دو تفسير فخر رازى و ابوالفتوح مى پردازد. به نظر او جامعيّت و عظمت تفسير كبير طبرى از يك طرف ، و دقت علمى و انصاف ابوالفتوح از طرف ديگر ، موجب آمده است كه با