مأخذ شناسي ابوالفتوح رازي
(١)
١٣ ص
(٢)
١٩ ص
(٣)
٣١ ص
(٤)
٣٣ ص
(٥)
٣٥ ص
(٦)
٣٦ ص
(٧)
٤٧ ص
(٨)
١٠٩ ص
(٩)
١١٠ ص
(١٠)
١١٥ ص
(١١)
١١٩ ص
(١٢)
١٢١ ص
(١٣)
١٢٥ ص
(١٤)
١٢٥ ص
(١٥)
١٢٧ ص
(١٦)
١٣٠ ص
(١٧)
١٣٣ ص
(١٨)
١٣٣ ص
(١٩)
١٣٣ ص
(٢٠)
١٣٥ ص
(٢١)
١٤٣ ص
(٢٢)
١٤٨ ص
(٢٣)
١٥٢ ص
(٢٤)
١٥٤ ص
(٢٥)
١٥٨ ص
(٢٦)
١٥٩ ص
(٢٧)
١٦٠ ص
(٢٨)
١٦١ ص
(٢٩)
١٦٤ ص
(٣٠)
١٦٤ ص
(٣١)
١٦٥ ص
(٣٢)
١٦٥ ص
(٣٣)
١٦٧ ص
(٣٤)
١٦٨ ص
(٣٥)
١٦٨ ص
(٣٦)
١٧٤ ص
(٣٧)
١٧٦ ص
(٣٨)
١٧٧ ص
(٣٩)
١٧٨ ص
(٤٠)
١٧٨ ص
(٤١)
١٨٠ ص
(٤٢)
١٨٤ ص
(٤٣)
١٨٦ ص
(٤٤)
١٨٦ ص
(٤٥)
١٩٥ ص
(٤٦)
١٩٦ ص
(٤٧)
٢٠٠ ص
(٤٨)
٢٠٢ ص
(٤٩)
٢٠٣ ص
(٥٠)
٢٠٧ ص
(٥١)
٢٠٧ ص
(٥٢)
٢٠٧ ص
(٥٣)
٢٠٨ ص
(٥٤)
٢٠٩ ص
(٥٥)
٢٠٩ ص
(٥٦)
٢١٣ ص
(٥٧)
٢١٩ ص
(٥٨)
٢٢٠ ص
(٥٩)
٢٢١ ص
(٦٠)
٢٢٢ ص
(٦١)
٢٢٤ ص
(٦٢)
٢٢٥ ص
(٦٣)
٢٢٦ ص
(٦٤)
٢٢٧ ص
(٦٥)
٢٢٧ ص
(٦٦)
٢٢٨ ص
(٦٧)
٢٢٩ ص
(٦٨)
٢٢٩ ص
(٦٩)
٢٣١ ص
(٧٠)
٢٣٢ ص
(٧١)
٢٣٤ ص
(٧٢)
٢٣٩ ص
(٧٣)
٢٤٠ ص
(٧٤)
٢٤٢ ص
(٧٥)
٢٤٢ ص
(٧٦)
٢٤٨ ص
(٧٧)
٢٤٩ ص
(٧٨)
٢٥٠ ص
(٧٩)
٢٥٠ ص
(٨٠)
٢٥١ ص
(٨١)
٢٥٣ ص
(٨٢)
٢٥٥ ص
(٨٣)
٢٦٥ ص
(٨٤)
٢٦٥ ص
(٨٥)
٢٦٦ ص
(٨٦)
٢٦٦ ص
(٨٧)
٢٦٨ ص
(٨٨)
٢٦٩ ص
(٨٩)
٢٧٠ ص
(٩٠)
٢٧٣ ص
(٩١)
٢٧٤ ص
(٩٢)
٢٧٦ ص
(٩٣)
٢٧٨ ص
(٩٤)
٢٧٨ ص
(٩٥)
٢٧٨ ص
(٩٦)
٢٨٢ ص
(٩٧)
٢٨٣ ص
(٩٨)
٢٨٤ ص
(٩٩)
٢٨٦ ص
(١٠٠)
٢٨٦ ص
(١٠١)
٢٨٦ ص
(١٠٢)
٢٨٦ ص
(١٠٣)
٢٨٧ ص
(١٠٤)
٢٨٧ ص
(١٠٥)
٢٨٨ ص
(١٠٦)
٢٨٨ ص
(١٠٧)
٢٨٨ ص
(١٠٨)
٢٨٨ ص
(١٠٩)
٢٨٩ ص
(١١٠)
٢٨٩ ص
(١١١)
٢٨٩ ص
(١١٢)
٢٨٩ ص
(١١٣)
٢٨٩ ص
(١١٤)
٢٩٠ ص
(١١٥)
٢٩٠ ص
(١١٦)
٢٩٠ ص
(١١٧)
٢٩٠ ص
(١١٨)
٢٩٠ ص
(١١٩)
٢٩١ ص
(١٢٠)
٢٩١ ص
(١٢١)
٢٩١ ص
(١٢٢)
٢٩٢ ص
(١٢٣)
٢٩٢ ص
(١٢٤)
٢٩٢ ص
(١٢٥)
٢٩٢ ص
(١٢٦)
٢٩٢ ص
(١٢٧)
٢٩٢ ص
(١٢٨)
٢٩٣ ص
(١٢٩)
٢٩٣ ص
 
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص

مأخذ شناسي ابوالفتوح رازي - نوری، محمد - الصفحة ١٤٢

محدث ارموى بخشى را به كسانى كه از اين تفسير نام برده و از آن اقتباس كرده اند، اختصاص داده و مى نويسد: از جمله كسانى كه از اين تفسير نام برده و مطالبى نقل كرده اند صاحب تفسير لوامع التنزيل است. توضيح آنكه اگرچه او ضمن ذكر مآخذ تفسير خود، نام جلاء الاذهان را بيان مى كند ليكن در مواردى كه معنى تا حدّى بسيار تغيير مى يافت و ممكن بوده كه در بعضى موارد مخلّ به فهم معنى و استفاده مراد شود بلكه گاهى هم منجر و منتهى به خلاف غرض قائل كلام يعنى مصنّف اصلى كه ابوالفتوح رازى بوده است؛ بنابراين مصنّف نظر به حفظ امانت و مصونيت معنى از خلل تصرّف در اين تلخيص و اختصار به حدّ ضرورت و اندازه لزوم اكتفا كرده و قدمى فراتر از آن نگذاشته است. اين امر خود يكى از ادلّه بسيار جلى و روشن است بر اينكه ساحت مصنّف از نسبت خودنمائى و شهرت به تأليف و هر گونه امر هوسناك دنيوى ديگر منزّه بوده است و گرنه مى توانسته است عبارت را تغيير داده و پى را گم كند تا معلوم نشود كه وى تفسير خود را از تفسير ابوالفتوح گرفته است.
اين بخش نشانگر ارتباطات و پيوندهاى تفسير ابوالفتوح با ديگر تفاسير است.
اهميت اين تفسير در فرهنگ و زبان فارسى از ديگر مباحث محدث ارموى است :
اين تفسير يك فائده تطفّلى بسيار مهمى را نيز مشتمل مى باشد كه براى فارسى زبانان از نقطه نظر مليت و فرهنگ اهميت شايان و مقام به سزائى دارد و آن به فارسى سليس و شيرين بودن آن است كه شايد تا حدّى لطيف تر و شيرين تر از تفسير شريف ابوالفتوح نيز باشد زيرا چون بعد از آن بوده است شايد در نتيجه دقت و توجه بيشتر پخته تر و آسان تر و در بيان مراد و فهم مطالب روشن تر باشد.
چون مطلب به اينجا رسيد، لازم ديده كه اشاره به مطلبى بكند كه سعيد نفيسى در پاره اى از يادداشتهاى خود آورده است :
«طبع و نشر تفسيرهاى فارسى مخصوصا آنها كه از زمانهاى قديم مانده است گذشته از اجر معنوى فوائد ادبى و لغوى گوناگون را به ما مى رساند زيرا در اين كتابها از موضوعهايى بحث كرده اند كه در كتابهاى رايج تاريخ و ادبيات و غيره اثرى از آنها