مأخذ شناسي ابوالفتوح رازي - نوری، محمد - الصفحة ١٨٨
قزوينى در ادامه به ورود خاندان بديل به ايران براى يافتن ريشه هاى تاريخى فارسى نگارى ابوالفتوح مى پردازد و به نكات سودمندى اشاره مى كند: مخفى نماناد كه از اولاد بديل بن ورقاء خزاعى مذكور عده كثيرى از خاندانهاى عربى الاصل كه بعدها بطول اقامت در ايران و خلط و آميزش با ايرانيان بكلى ايرانى و زبانشان فارسى شد در قديم الايام از جزيرة العرب به ايران مهاجرت كرده و در نقاط شمالى ايران در نواحى نيشابور و سبزوار و رى و غيره سكنى گزيده بوده اند و بسيارى از اين خاندانهابه اسم «بديليان» (نسبت بجد اعلاى ايشان بديل بن ورقاء مذكور) معروف بوده اند و سمعانى در كتاب الانساب در نسبت «بديلى» و ابوالحسن بيهقى در تاريخ بيهق در ضمن تعداد خاندانهاى قديم آن ناحيه اسامى جمعى از معاريف بديليان را بدست داده اند و مؤلّف مانحن فيه شيخ ابوالفتوح رازى و خاندان او گرچه ايشان نيز از اولاد بديل بن ورقاء خزاعى بوده اند ولى اين شعبه از اولاد بديل گويا به بديليان معروف نبوده اند چه در هيچيك از كتب رجال نسبت مزبور در حق مؤلّف يا يكى از اعضاء خانواده او بنظر نرسيد.
تكميلاً للفائده و براى مزيد تعرفه و ايضاح احوال مؤلّف كتاب مناسب چنان دانستيم كه اسامى عدّه اى از مشاهير خاندان مؤلّف را كه همگى از اهل علم و فضل و از اجلّه فقهاء و محدّثين شيعه اماميه بوده اند ذيلاً بنظر خوانندگان برسانيم و مأخذ عمده ما در اين تراجم احوال فهرست معروف شيخ منتجب الدين على بن عبيداللّه بن الحسن بن الحسين بن بابويه رازى تلميذ مشهور مؤلّف است با استعانت از پاره اى مآخذ ديگرى كه اسامى آنها در ضمن سطور آتيه مذكور خواهد شد.
قديم ترين كسى كه از اين خاندان نام او در كتب رجال ديده مى شود جد دوم مؤلّف ابوبكر و ديگر برادر ابوبكر احمد مذكور ابوالفتح محسن بن الحسين بن احمد عم جد ابوالفتوح رازى. [١]
قزوينى در يك بخش به شرح احوال ابوالفتوح مى پردازد و درباره خود ابوالفتوح چنين آغاز مى كند : اما مؤلّف تفسير حاضر ابوالفتوح حسين بن على بن