مأخذ شناسي ابوالفتوح رازي - نوری، محمد - الصفحة ٦٠
انبوهى از روايات صحيح و سقيم و اسرائيليات ، به ويژه در بخش قصص و فضائل آيات و سوره ها به اين تفسير راه يافته است . با اين حال اين تفيسر در رده تفاسير اجتهادى قرار دارد . [١]
جامعيت : تفسير ابوالفتوح شامل علوم مختلف است . داراى ابعاد مختلف ادبى ، تاريخى ، كلامى ، فقهى ، روايى و اخلاقى است . يك علت اينكه اين تفسير توانسته به عنوان متنى استوار و قديمى از قرن ششم خود را نشان دهد و در ميان آثار پرحجم و ممتاز ادب فارسى به عنوان يكى از ارزنده ترين آنها جاى خاص خود را باز نمايد ، جامعيت آن است . مفسر در هر مبحث از آغاز كه به تعداد آيه در سوره و مكى و مدنى بودن آن مى پردازد، اين مبحث را پردامنه و جامع بيان مى كند؛ پس از آن وقتى وارد ترجمه مى شود ، يا وقتى به تفسير آيه به آيه مى پردازد و كلمات را شرح و توضيح مى دهد و به نكات ادبى ، صرف ، نحو ، و لغت شناسى جمله مى پردازد در همه اين موارد تحليلهاى جامعى عرضه كرده است و از اقوال مفسرين و آثار صحابه و تابعين در هر زمينه كمك مى گيرد. [٢]
مؤلّف اقوال مفسران معروف مانند ابن عباس و قتاده و سدّى و مجاهد و ديگران را نقل كرده و هيچ يك را غالبا ترجيح نداده است مگر آنكه يكى عامتر باشد. هميشه هر آيه را طورى تفسير كرده كه خاص يك تن و يك قوم و يا واقعه نباشد و عموميت دارد. ديدگاههاى اهل بيت عليهم السلام در تفسير قرآن را هم آورده است. نيز از اقوال مشايخ صوفيه و عرفا در اخلاق و زهد و تهذيب غفلت نكرده است . البته علماى پيشين از اقوال صوفيه احتراز نمى جستند و علت آن را بيان كرديم كه چرا به اهل تصوف خوشبين بودند يعنى متصوفانى كه از حدود شرع تجاوز نمى كردند. [٣]
اين تفسير بزرگ از جهات مختلف جامع نكات بسيار مهمّ تفسيرى ، لغوى ، فقهى روايى و كلامى است و مشتمل بر اشعار عربى و فارسى مى باشد كه از شعراى