در متنِ ترجمه شده به صورت عربى است . نسبت كلمات عربى در اولى حدود ۱۰% و در دوّمى در حدّ ۱۵% مى باشد . صورت تنظيم يافته زير هم نمودار اين معنى است ، و مبيّن احصاى كلمات و تركيبات و عبارات از جهت اشتراك و افتراق مواردى كه در اين اثر هست:
بخشى با عنوان موارد مشترك كه دو اثر آورده و كلمات و تركيباتى مانند كافر شدند ؛ دشمنى خداى ، بزرگتر دشمنيها ؛ بخوانندتان/ مى خوانند ؛ كافر شديد/ كافر مى شوى ؛ گويند ؛ ميرانيدى ؛ ما را ؛ دوبار ؛ زنده كردى/ زنده گردانيدى ؛ را جستجو و فهرست كرده است .
فصل ديگرى به موارد اختلاف در هر دو اثر اختصاص داده است . چند جمله از اين فصل را عينا نقل مى كنم : آنكسها/ آنان كه ؛ آواز دهند ؛ ندا كنيد ؛ تنها شما را/ شما با خود ؛ سوى گرويدگان/ شما را با ايمان ؛ بار خداوند ما/ خداى ما ؛ مقرّ آمديم/ اقرار داديم ؛ بگناهان خود/ به گناه خود ؛ آن تانستْ/ آن به آن است ؛ بخداى يگانه/ خداى را يكى .
بالاخره نتيجه گيرى او اينگونه است : در ملاحظه موارد فوق اين نكته حاصل مى شود كه ۳۲ مورد در متن واحد ، از جنبه صورى و شكل كلمات و تركيبات و تعابير محل اختلاف است.
با توجه به ملاحظات فوق ـ موارد مشترك و اختلاف ـ نتيجه آن مى شود كه حدود ۶۰% موادّ اين دو تفسير از جهت زبان فارسى با هم تناسب و مشابهتى صورى و لفظى دارند ، و حدود ۴۰% محلّ اختلاف است و افتراق.
اينك با التفات به اين سنجشها و مقايسه ها، دو نكته قابل تأمّل است و ملهم حدس و قياس :
نخست آنكه صاحب روض الجنان و روح الجنان با ترجمه تفسير طبرى و احتمالاً تفسير طبرى ـ جامع البيان فى تفسير القرآن ـ مأنوس بوده و اين اثر بزرگ و معتبر را در مراحل مختلف تأليف روض الجنان و روح الجنان پيش چشم داشته است و به سبك و اسلوب ترجمه تفسير طبرى در ترجمه آيات قرآنى نظر داشته است . قوت اين حدس تا