مأخذ شناسي ابوالفتوح رازي - نوری، محمد - الصفحة ٢٥٢
بايست به تفصيل به شخصيت و آثار ابوالفتوح مى پرداخت، ولى در مقاله ويژه ابوالفتوح اطلاعات آن چندان مبسوط نيست . نيز نويسنده اين مقاله از منابع محدودى استفاده كرده است . و عمدتا از خاتمة الطّبع محمد قزوينى و مقدمه ابوالحسن شعرانى بر تفسير ابوالفتوح بهره گرفته است .
جمله آغازين مقاله اينگونه است :
ابوالفتوح رازى ، جمال الدين حسين بن على ، از علما و مفسران بزرگ عالم تشيّع . تاريخ دقيق تولد و وفات وى در دست نيست ، ولى از قرائن برمى آيد كه وى حدود ۴۷۵ متولد شده و در بين سالهاى ۵۵۲ و ۵۵۹ و به احتمال زياد در ۵۵۴ درگذشته است. [١]
پس از آن به نياكان ، زيستگاه ، مشايخ و اساتيد و شاگردان و فرزندان ابوالفتوح مى پردازد:
نسب ابوالفتح به نافع بن بديل خزاعى از صحابه بزرگ پيامبر صلى الله عليه و آله مى رسد كه در سال چهارم هجرت در وقعه بئر معونه به شهادت رسيد . از فرزندان او برخى در جنگ صفين در ركاب حضرت على عليه السلام شهيد شدند و برخى ديگر به ايران آمدند و در نيشابور سكنى گزيدند و ايرانى شدند و زبانشان فارسى گرديد . اجداد ابوالفتوح از علماى بزرگ شيعه و صاحب تأليفات بسيار بوده اند. نياى او از نيشابور به رى كوچيد و ابوالفتوح در همانجا متولد شد . مشايخ و اساتيد ابوالفتوح عبارتند از : شيخ ابوالوفاء عبدالجبار رازى معروف به شيخ مفيد رازى ؛ پدرش على بن محمد، قاضى فاضل حسن استرآبادى و مهمتر از همه شيخ ابوعلى حسن بن محمد طوسى پسر شيخ الطائفه طوسى كه از آنان اجازه روايت داشته است . ابن شهرآشوب صاحب معالم و مناقب ؛ شيخ منتجب الدين صاحب فهرست مشهور و شيخ فقيه عبداللّه بن حمزه طوسى معروف به ابن حمزه طوسى از فحول شاگردان اويند و از وى اجازه روايت داشته اند. مدفن ابوالفتوح در شهررى در جوار شرقى حضرت عبدالعظيم ، جنب مقبره امامزاده حمزة بن موسى در زاويه شمالى واقع است .