مأخذ شناسي ابوالفتوح رازي - نوری، محمد - الصفحة ٢٢٣
مطالب را در مقدمه تفسير ابوالفتوح آورده است كه به دليل اهميت آن ، قسمتى از آن نقل مى شود:
از تفسير ابوالفتوح ظاهر مى شود كه معاصر صاحب كشاف بوده و بعضى اشعار صاحب كشاف باو رسيده اما كشاف بنظر او نرسيده و اين تفسير فارسى در رشاقت تحرير و عذوبت تقرير و دقت نظر بى نظير است فخر الدين رازى اساس تفسير كبير خود را از آنجا اقتباس نموده و جهت دفع توهم انتحال بعضى از تشكيكات خود را بر آن افزوده. در مطاوى اين مجالس پرنور شطرى از روايات و لطائف نكات اشارات او مسطور است و او را تفسيرى عربى هست كه در خطبه تفسير فارسى به آن اشاره نموده است.
شيخ عبدالجليل رازى در بعضى از مصنفات خود ذكر شيخ ابوالفتوح نموده و گفته كه خواجه امام ابوالفتوح رازى مصنف بيست مجلد است از تفسير قرآن و در موضع ديگر گفته كه خواجه امام ابوالفتوح رازى بيست مجلد تفسير قرآن اوست كه ائمه و علماى همه طوائف طالب و راغب اند آن را ، و ظاهرا اكثر آن مجلدات از تفسير عربى او خواهد بود زيرا كه نسخه تفسير فارسى او چهار مجلد است كه هر كدام بقدر هزار بيت باشد و شايد كه هشت مجلد نيز سازند پس باقى آن مجلدات از تفسير عربى او خواهد بود وفقنا اللّه لتحصيله و الاستفادة منه بمنه و جوده . از بعضى ثقات مسموع شده كه قبر شريفش در اصفهان واقع است.
در مقدمه چاپ اول سخن قاضى را نقل كرده و بر دو موضع اعتراض نموده است يكى آنكه بيست جلد همين تفسير فارسى است بنص شيخ منتجب الدين و ابن شهرآشوب ديگر آنكه قبرى كه در اصفهان بنام قبر شيخ ابوالفتوح معروف بود از شيخ عجلى شافعى متوفى به سال ۶۰۰ است نه از ابوالفتوح مفسر شيعى .
اين بنده كاتب سطور گويد مراد قاضى را از اينكه تفسير فخر رازى مقتبس از تفسير ابوالفتوح است ندانستم چون تفسير فخر رازى هيچگونه شباهت به تفسير ابوالفتوح ندارد و غرض تفسير بيان مفاد قرآن كريم است و تحقيق آنچه فهم آيات الهى بر آن توقف دارد و در تفسير امام اين غرض چنانكه بايد مراعات