مأخذ شناسي ابوالفتوح رازي - نوری، محمد - الصفحة ٢٤٣
چاپ شد . آقاى ناصح در مورد اين پژوهش چنين مى نويسد :
مبناى كار بنده در اين مورد ، تطبيق و مقايسه آن بخش از ترجمه تفسير روض الجنان و روح الجنان است كه به عنوان مجلّدات ۱۶ و ۱۷ به وسيله همكار عالم و دانشمندم دكتر ياحقى و بنده ناچيز تصحيح شده است.
در تصحيح اين دو جلد از مجلّدات بيستگانه تفسير ابوالفتوح ـ كه به دليل كهنگى نسخه ، نخستين مجلّداتى بود كه مقدّم بر ديگر مجلّدات تصحيح و چاپ شد ـ اساس كار مصحّحان نسخه اى بوده است نفيس و كهن از تفسير ياد شده كه از آيه ۴۹ سوره احزاب (۳۴) آغاز مى شود و تا آخر سوره فتح (۴۸)ادامه دارد . اين نسخه به شماره ۱۳۳۶ در كتابخانه آستان قدس رضوى محفوظ است و در تاريخ ربيع الأوّل ۵۵۶ ق به دست كاتبى آگاه و امين به نام حيدر بن محمد بن اسماعيل بن سليمان ابراهيم اردلانى نيشابورى كتابت شده و از جهت اتقان ، اعتبار و اصالت ، كهنترين بخش از مجموعه نسخه هاى تفسير ابوالفتوح است كه تاكنون شناخته شده است . مصحّحان اين دو جلد از تفسير ابوالفتوح ، به شرح اين نسخه و ويژگيهاى آن در مقدمه جلد شانزدهم پرداخته اند . پس پرداختن به وجوه مختلف اين نسخه و نقد و نظر در باب آن در حال حاضر ضرورتى ندارد. امّا آنچه در اين حال و مقام اهميّت دارد ، ذكر چگونگى ترجمه آيات قرآنى اين تفسير است و بيان استحكام و درستى و اعتبار و استوارى و شيوايى مطالب و قوت و احاطه مترجم در نقل معادلهاى تازى به زبان فارسى و مقايسه ترجمه آيات اين بخش از قرآن كريم با ترجمه پرارج تفسير طبرى . توضيح مطلب اينكه ترجمه آيات اين قسمت از تفسير ابوالفتوح با هيچكدام از نسخه بدلها ـ كه مربوط به نسخ ديگر تفسير ابوالفتوح است در قرون بعدى ـ چندان هماهنگى و همخوانى ندارد ، تا آنجا كه در تصحيح اين دو مجلّد مصحّحان كمتر مجال آن را داشته اند كه از نسخه بدلها چيزى كه مفيد فايده اى باشد بياورند ؛ و يا مثلاً به موردى از نسخه بدلها برخورند كه متن اساس كارشان را مورد تأمل قرار دهد و احيانا انتخاب ايشان را در ترجيح كلمه اى بر كلمه اى ديگر ـ سواى آنچه در نسخه اساس آمده است ـ دگرگون سازد ، و عجب اينكه همين قسمت از تفسير ابوالفتوح ، از