مأخذ شناسي ابوالفتوح رازي - نوری، محمد - الصفحة ٨٢
فقهى اماميه با آنان را ياد كرده است و اين در حالى است كه در مباحث كلامى نقطه نظرهاى اماميه را مورد توجه قرار داده و از آن دفاع كرده است و در بسيارى مواقع در ذيل برخى آيات ، به مناسبت ، به ذكر فضايل اهل بيت عليهم السلام، خصوصا حضرت على عليه السلام پرداخته است. [١]
اينكه افندى تفسير اسفراينى را همسنگ تفسير ابوالفتوح دانسته، تا اندازه اى نشانگر تشابه ها و توازيهاى اين دو اثر است و ضمنا نيز دلالت بر رويكرد ابوالفتوح به اهل سنّت مى نمايد:
قد ألف الشيخ ابوالمظفر طاهر بن محمد الاسفراينى من علماء العامة أيضا كتاب تفسير تاج التراجم فى تفسير قرآن الاعاجم بالفارسية على محاذاة كتاب تفسير الشيخ ابى الفتوح هذا ، و هو أيضا تفسير كبير جدا بالفارسية ، و لم أعلم تقدم احدهما على الآخر . [٢]
نظريه يك محقّق مسيحى اين است كه تفسير ابوالفتوح از هر جهت شبيه التّبيان است و اين نظريه نقّادى شده است :
مكدرموت در ايرانيكا تفسير ابوالفتوح را از لحاظ بافت و محتوا دقيقا شبيه التبيان شيخ طوسى مى داند كه پذيرفتنى نيست . در واقع ، با آنكه ابوالفتوح، بى گمان به التبيان نظر داشته است ، تفسير او تنها در كليات مى تواند با تفسير شيخ طوسى مشابهت داشته باشد . بنابراين ، سرچشمه تأثيرپذيريهاى ابوالفتوح را بايد در ميان ديگر تفاسير جست وجو كرد . در حقيقت ، آنچه درباره اسلوب تفسير ابوالفتوح كمتر مورد توجه قرار گرفته ، پيروى آن از سنت تفسيرنويسى فارسى است. [٣]
بايد گفت كه اماميه تا پيش از عصر سيّد رضى و شيخ طوسى، بيشتر به تأليف تفاسير روايى علاقه مند بودند ، تا تفاسيرى مشتمل بر بحث و نظر درباره آيات قرآن ،