ب ـ باز آهنگ كرد سوى آسمان و وى دودى بود (ح). گفت آن را و زمين را كه بيائيد بخوش منشى و يا بدشخوارى (ترجمه رسمى ۶/۱۶۱۸).
آنچه در اين دو ترجمه كاملاً مشابه، به عربى تبديل شده عبارت است از: آهنگ كرد> قصد كرد. خوش منشى <طاعت. دشخوارى> كراهت.
فقضيهُنَّ سبعَ سَمواتٍ فى يومَينِ واَوْحى فى كلّ سماءٍ اَمْرَها و زيَّنّا السَّماءَ الدنيا بمصابيح و حفظا ذلك تقديرُ العزيزِ العليم (فصلت/ ۱۲).
الف ـ تمام كرد آن را هفت آسمان در دو روز. وحى كرد هر آسمانى فرمان او. بياراستيم آسمان نزديكتر به چراغها و نگاه داشتن. آن انداختِ خداى غالب داناست (ياحقى ۱۷/۵۵).
ب ـ بگزارد آن هفت آسمان اندر دو روز. وحى كرد اندر هر آسمان فرمان او. بياراستيم آسمان اين جهان بچراغها و نگاه داشتن. آن است اندازه خداى بى همتا و دانا (ترجمه رسمى، ۶/۱۶۱۸).
در اين ترجمه ها ملاحظه مى شود كه ابوالفتوح، «بگزارد» را در مقابل فعل قَضى نپسنديده و خود «تمام كرد» آورده، دنيا را همان مؤنث اَدْنى دانسته و به نزديكتر ترجمه كرده؛ نيز دليلى نمى بيند كه العزيز بى همتا ترجمه شود، از اين رو خود كلمه «غالب» را پيشنهاد مى كند.
آذرنوش درباره موارد اختلاف ميان دو ترجمه به همين اندك بسنده كرده است. اما در كتاب ترجمه هايى است كه به راستى با يكديگر اختلاف فاحش دارند و ناصح نمونه هاى خوبى عرضه كرده است. در بسيارى از اين موارد هم باز مى توان ژرف ساخت ترجمه ها را با هم سنجيد و مشابهات فراوانى به دست آورد. با اين همه، ترديد نيست كه شيخ در اين جا سر استقلال داشته، و يا شايد ترجمه كهن ديگرى را هم در كنار تفسير رسمى، مورد عنايت قرار مى داده كه ما هنوز كشف نكرده ايم .
حضور اين متنهاىِ قرن چهارمى در يك تفسير بسيار پربهاى قرن ششمى گويى پيوسته دانشمندان را دل نگران ساخته است. علامه شعرانى كه خداش رحمت كناد، شگفت زده به اين تفاوت مى نگريست و خرد و منطق محققانه به او اجازه نمى داد آن