مأخذ شناسي ابوالفتوح رازي - نوری، محمد - الصفحة ١٥٦
همان يادداشت بر پشت نسخه مورّخ ۹۸۰ يا نسخه دومى كه اين نسخه از روى آن استنساخ گرديده نقل شده است.
از روى اين قرينه مى توان يقين داشت كه تفسير ابوالفتوح در ۵۴۷ يا سالى چند پيش از آن به پايان رسيده و خود او نيز در اين سال در قيد حيات بوده است.
اجازه ديگر بر پشت برگ اول نسخه اى از رجال نجاشى، متعلّق به كتابخانه آقاى فخر الدين نصيرى امينى به شماره ۱۲۱ ثبت شده كه نسخه اى است با تاريخ كتابت ۹۸۲ به خط شخصى به نام حسن بن غالب البراقى . نصّ آن اجازه به نقل از مقدمه جلد اول تفسير گازر است ، كه بنابراين سند، ابوالفتوح در ربيع الأوّل سال ۵۵۱ زنده بوده است.
اجازه ديگر را صاحب رياض العلماء ، در حين ترجمه حال ابوالفتوح به اين عبارت نقل كرده است : در اين جازه با سال ۵۵۲ امضاء شده است.
به گواهى اين هر سه سند كه مؤيّد يكديگر نيز هست ، ابوالفتوح قطعا پس از ۵۴۰ و دست كم تا سال ۵۵۲ زنده بوده است . از طرفى وى در زمان تأليف كتاب نقض (۵۵۶ـ۵۵۹) در قيد حيات نبوده است زيرا شيخ عبدالجليل قزوينى صاحب نقض در چند موضع نام او را همراه ترحّم «رحمه اللّه » آورده است . پس وفات وى محدود مى ماند ميان سالهاى ۵۵۲ تا ۵۵۹ ؛ و تنها قول صاحب شاهد صادق با اين تاريخ متعارض مى نمايد.
مرحوم محدّث ارموى هوشمندانه تناقض را به اين صورت حل كرده است كه صاحب شاهد صادق اين تاريخ را به صورت رقومى ديده ، يعنى در جايى كه مأخذ كتاب مذكور بوده ، عبارت نه به طريق حرفى بلكه به شيوه عددنگارى بوده و ظاهرا «۵۴۰» خوانده مى شده است و نظر به آن كه برخى نويسندگان اعداد را نيز همانند حروف و كلمات مندمج و در هم فرو ريخته مى نويسند ، چنان كه تشخيص عدد مقدّم و مؤخّر دشوار مى شود و با كمك قرينه معلوم مى گردد ، و در صورت نبودنِ قرينه ، خواننده كه به نظر خود يكى را مقدّم مى دارد ، گاهى درست مى خواند و گاهى هم به اشتباه مى افتد ، در اين جا نيز مى توان پنداشت كه در اثر تقديم و تأخر در دو رقم اول