مذاهب اربعه و نقّادى مذاهب مختلف و اثبات مشروعيت شيعه اثنى عشريه و دوم اثبات امامت بر اساس آموزه هاى جعفريه. [١]
زبان: علاوه بر نسخه هاى متعدّد، تحريرهاى گوناگون فارسى و عربى هم دارد. [٢] گويا نسخه اصلى فارسى بوده و نويسنده آن را ابتدا به فارسى نوشته است و بعدها افراد ديگرى آن را به عربى تحرير كرده اند. نيز در يك نسخه، ترجمه انگليسى آن، به پيوست موجود است. اين نسخه و ترجمه متعلّق به قرن سيزدهم قمرى است و در موزه بريتانيا موجوداست. [٣]
اول و آخر نسخه اى كه تحرير عربى دارد، اينگونه است: «الحمدللّه رب... و بعد، يجب على كلّ بالغ عاقل أن ينظر لنفسه قبل حلول رمسه... اعلم أنّى رجل من أهل الكتاب سألت اللّه الهداية إلى الصواب فهدانى إلى دين الاسلام... خالطت علمائهم و فضلائهم فرأيت اختلافا كثيرا و تفسيقا و تكفيرا... ثم إنّه اختار المذهب الاثنى عشرى و أقام عليه البراهين المسلّمة عند الجمهور...» ثمّ عقد عدّة ابواب في ذكر انساب رؤساء المخالفين، و بدء بالقول في نسب الأول (أبيبكر) ثم الثانى (عمر) ثم الثالث (عثمان) ثم معاوية و يزيد و طلحة و الزبير و بني أمية، ثم أورد مثالبهم من كتبهم المعتبرة عندهم. وقال في آخره: «هذا ما أردنا ايراده في هذه الرسالة و قصدنا جمعه و تأليفه»!
ديدگاهها: نويسندگان و پژوهشگران درباره اين اثر نظريات مختلف عرضه كرده اند كه نشانگر محتوا و ابعاد مختلف آن است. مرحوم شعرانى درباره آن مى نويسد: دو كتاب حسنيه و يوحنا را به ابوالفتوح نسبت داده اند ولى شاگردان او از آنها ياد نكرده اند. محتواى اين اثر و قصه نصرانى يوحنا نام به زبان عربى است كه مسلمان شده و مى خواهد يكى از چهار مذهب اهل اسلام را انتخاب كند و با علماى هر يك به مباحثه پرداخت و در هر مذهب عيبى يافت هيچ يك را نپسنديد تا عالم