مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٤ - ج
مراجعه نمود، بعد از اصلاح ضبط، تذكر دادم كه ضبط شما را اصلاح كردم و حاضر است، لكن او در آمدن مسامحه كرد تا اموال مغازه مرا كلّا به سرقت بردند، با اين كه در نگهدارى مال او مانند مال خودم كوتاهى نكردم و درب مغازه هم قفل بوده و هيچ گونه شرطى هم ما بين ما نبوده، آيا شرعا من مسئول مال او هستم يا نه؟
ج
- در صورتى كه در حفظ آن كوتاهى نكردهايد و شرط ضمان على كلّ حال هم، در ضمن عقد لازمى نشده باشد ضامن نيستيد و در نزاع موضوعى مرافعه شرعيّه لازم است.
تعدّى و تفريط
س ٥
- مقصود از تعدّى و تفريط چيست؟
ج
- مقصود از تعدّى آن است كه مستودع تصرّفاتى را كه از طرف مالك مجاز نباشد در وديعه انجام دهد مثل آن كه لباس را به پوشد و فرش را جهت استفاده پهن كند و يا حيوان سوارى را سوار شود. بلى در صورتى كه حفظ وديعه موقوف به اين گونه تصرّفات باشد مانعى ندارد و تعدّى محسوب نمىشود و مقصود از تفريط آن است كه در حفظ وديعه اهمال و مسامحه نمايد مثل آن كه وديعه را در محلّى كه حرز نيست بگذارد و يا مثلا حيوان را آب و علف ندهد و يا مثلا پارچه و لباس پشمى را در تابستان به جهت محفوظ ماندن آن از بيد، باز و پهن نكند.
مودع و مستودع بايد بالغ و عاقل باشند
س ٦
- آيا در مودع و مستودع بلوغ و عقل شرط است يا خير؟
ج
- بلى، در هر يك از مودع و مستودع بلوغ و عقل شرط است. پس وديعه گذاردن نزد غير بالغ و مجنون صحيح نيست و هم چنين قبول وديعه از غير بالغ و مجنون صحيح نيست.
س ٧
- اگر مالى را نزد طفل و يا مجنون امانت بگذارند و آن مال تلف شود و يا طفل و مجنون آن مال را اتلاف كنند ضامن مىشوند يا خير؟
ج
- اگر مال تلف شود طفل و مجنون ضامن نمىشوند بلكه به اتلاف هم اگر مميّز نباشند بنا بر وجه قوى ضامن نمىشوند چون مودع سبب و اقوى است.