- شخصى گلوله از جلو بران او اصابت كرده و نزديك استخوان مانده و به واسطه عمل جرّاحى هم بيرون نيامده و هنوز در ران او است اگر به پوست سفيد روى استخوان رسيده ديه‌اش چه مقدار است و اگر نرسيده چه مقدار مى‌باشد و نيز به سر انگشت سبّابه دست راستش گلوله اصابت نموده و مقدارى از گوشت آن را برده است مقدار ديه آن را تعيين فرمائيد.

ج‌

- جرح وارد بر ران اگر به پرده سفيد روى استخوان نرسيده يك شتر و نصف ديه آن است يا پانزده دينار طلاى مسكوك و اگر رسيده و آن را پاره نكرده دو شتر يا بيست دينار و اگر آن را نيز پاره نموده و استخوان نمايان شده دو شتر و نصف يا بيست و پنج دينار و در مفروض سؤال اگر جرح مزبور موجب نقصى در پا شود ارش بايد بدهد و امّا جرح وارد بر سر انگشت سبّابه اگر كمى از گوشت آن را برده باشد ديه آن يك پانزدهم شتر است يا دو ثلث دينار و اگر زيادتر برده ولى به پوست نازك روى استخوان نرسيده يك دهم شتر يا يك دينار ديه آن است و احتياط به مصالحه ترك نشود.

س ١٢١

- دو نفر با هم نزاع نموده و فكّ پائين يكى به وسيله مشت ديگرى بيرون آمده چقدر بايد ديه بدهد؟

ج‌

- در فرض سؤال اگر موجب نقص در جويدن غذا يا عيب ديگر شود جانى بايد ارش يعنى تفاوت بين صحيح و معيب را بدهد و چون تعيين ارش فعلا در خارج مورد اشكال است طرفين بايد مصالحه و تراضى در تعيين مقدار آن بنمايند.

س ١٢٢

- شخصى كاسب در مغازه خود نشسته بوده و ديگرى از روى عمد با داشتن كينه قبلى به مغازه وى وارد شده و بدون هيچ گونه گفتگو و دليلى بر آن شخص كاسب حمله كرده و او را مضروب مى‌نمايد به طورى كه در اثر ضربات وارده بر وى، يك دنده پهلوى او و يك دندان مشار اليه شكسته مى‌شود، خواهشمند است حكم ديه وارده را طبق موازين شرع بيان فرمائيد.

ج‌

- ديه هر يك از دنده‌هايى كه محاذى قلب است بيست و پنج دينار است و ديه بقيه دنده‌ها هر يك ده دينار و ديه دوازده دندان جلوى كه شش دندان بالا و شش دندان پائين باشد هر يك پنجاه دينار و هر دينار يك مثقال شرعى طلاى مسكوك است و هر مثقال‌