مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٢٠ - س ٧
اشجار مال خود اوست و از زمين حقّ ندارد و بايد مال الاجاره زمين را بدهد و حقّ حفر چاه ندارد و چاه متعلّق به صاحب زمين است و از اين بابت چيزى طلب ندارد.
مزارعه
س ٥
- زيد چندين سال است كه زارع عمرو مىباشد، امسال عمرو فوت نموده، ورّاث صغير دارد و بعضى از آنها غائبند آيا زيد و چندين نفر زارع ديگر كه در مزرعه عمرو بودهاند مىتوانند در آن مزرعه نماز بخوانند يا نه، و هم چنين مهمانى كه بر آنها وارد مىشود نمازش در آن مكان صحيح است يا خير؟
ج
- اگر با آن شخص كه فوت شده به مدّت معينى مزارعه نموده بعد از موت او نيز تا آخر مدّت تصرفات متعارفه جايز است و اگر مزارعه مدّت نداشته بايد از ولىّ شرعى صغير اذن بگيرند.
س ٦
- شخصى روى زمين مشاع كه عرصه و اعيان آن متعلّق بمالكين بوده حق كشت و گاوبندى داشته است و به وسيله رعايا كشاورزى مىكرده و از محصول بدست آمده دو پنجم بمالكين و يك پنجم برعايا مىداده و دو پنجم نيز خود برمىداشته ولى به علّت نيامدن باران و بدى محصول زمين، رعايا دست از زمين كشيده و مالكين را رها مىكنند در نتيجه مالكين خودشان به وسيله رعيت زمينها را كشت مىكنند ولى پس از گذشت بيش از ده سال اين حق كشت را به مرد ديگرى مىدهند و در سالهاى اخير اين حق كشت و گاوبندى ارزش بيشترى پيدا كرده، آيا وارث زارعين قديم شخص اوّل، حقّى نسبت باين گاوبندى دارد يا نه؟
ج
- در فرض مسأله كه زارعين سابق از جهت كم آبى زمين را رها كردهاند و مالكين به زارعين ديگر ارجاع نمودهاند ظاهرا سابقين حقّى ندارند چون رها كردن آنان ظهور در اعراض دارد.
مساقات
س ٧
- شخصى قناتى را احداث نموده كه آب آن روى زمين لم يزرع و صحرا وارد مىشود چند نفر كه جاهل به مسأله مساقات بودند جهت نصفهكارى آمدند پيش صاحب