مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٢٣١ - ج
ج
- در فرض سؤال، ظاهرا قتل خطائى است و ديه مقتول بر عاقله قاتل است كه خويشان ذكور پدرى قاتل باشند و چنانچه پدر و مادر و همسر مقتول، از سهم خود صرف نظر كرده باشند سهم فرزند مقتول را بايد عاقله قاتل بدهند.
س ٣٠
- اگر زنى محكوم به اعدام شود و بگويد من حامله هستم و به ادعاى وى گوش ندهند و اعدامش كنند و بعد معلوم شود كه حامله بوده حكمش چيست؟
ج
- چنانچه زن ادعاى حمل كند بايد صبر كنند و اگر به ادعاى زن گوش نكنند و بعد معلوم شود حامله بوده قاضى شرع كه به دستور او حكم اجراء شده بايد ديه بدهد لكن چون قتل طفل خطائى بوده ديه بر عاقله قاضى است.
س ٣١
- جوانى براى نصب پمپ داخل چاه است، يك نفر از بالاى چاه بدون اطلاع كليد برق را مىزند در نتيجه جوان فوت مىنمايد مسئول صاحب خانه است با آن كه كليد را زده و ديه مقتول چيست؟
ج
- قتل مفروض بر حسب ظاهر سؤال قتل خطائى است و قاتل همان كسى است كه كليد برق را زده و ديه مقتول بر عاقله است كه بايد به ورثه او بدهند و ديه مقتول اگر مرد است صد شتر يا دويست گاو يا هزار گوسفند يا دويست حلّه يمنى يا هزار دينار شرعى طلا يا ده هزار درهم نقره است و اين حكم كلّى مسأله است امّا اگر نزاع در موضوع باشد محتاج به مرافعه شرعيّه است.
س ٣٢
- دو نفر رفيق در رديف هم سوار موتور بوده و با هم ميوه فروشى مىكردند، هنگام حركت يكى از آنها كه در عقب نشسته بوده از موتور افتاده و كشته شده در صورتى كه براى اولياء مقتول ثابت شده است كه راننده تقصير نكرده و غرضى در كار نبوده اين قتل موجب ديه مىشود يا نه؟
ج
- در فرض سؤال اگر افتادن مقتول به سبب عملى از راننده بوده بدون آن كه قصد انداختن داشته باشد مثل ترمز ناگهانى قتل خطائى است و ديه بر عهده عاقله است و اگر افتادن او تقصير خودش بوده كسى ضامن ديه نيست و در نزاع موضوعى مرافعه شرعيّه لازم است.