خود اعمّ از آب و ملك و باغ و عمارت و احشام و اثاث البيت را به هم‌سرش واگذار كرده و فقط مبلغ هفت هزار تومان مخارج كفن و دفن و عزا براى خود تعيين نموده، خواهشمند است حكم شرعى را اعلام فرمائيد. ضمنا با در نظر گرفتن سطح زندگى فعلى، نسبت به هفت هزار تومان مخارج كفن و دفن و عزا كه هشت سال و نيم قبل تعيين شده است وظيفه چيست؟ ضمنا يك برگ رو نوشت وصيّت‌نامه مذكوره به حضور مبارك ارسال شد.

ج‌

- در فرض سؤال، آن چه از نوشته انتقال نامه بنظر رسيد، اگر منظور از واگذارى، صلح باشد، باقى ورثه حق اعتراض ندارند و اگر منظور هبه باشد و اموال موهوبه، بتصرف و قبض هم‌سر خود داده، باز هم باقى ورثه حق اعتراض ندارند و امّا اگر هبه باشد و اموال موهوبه را تا زمان فوت، بتصرف و قبض هم‌سر خود نداده اين هبه باطل است و در نزاع موضوعى مرافعه شرعيّه لازم است و امّا نسبت به هفت هزار تومان بايد بمقدار قيمت كفن معمولى از آن بردارند و ثلث بقيّه بدست وصىّ به مصرف دفن و خرج عزاى موصى برسد و در ما زاد بر ثلث محتاج به امضاء ورثه است.

س ٤٤

- چه مى‌فرماييد در اين مسأله كه شخصى روستايى در موقع حيات خود جزئى آب و ملك و خانه گلى و اثاث خانه‌اى كه داشته و با آنها زندگى مى‌كرده صلح شرعى نموده بدو پسر و عيال خود و در ضمن عقد، شرط كرده، ما دام كه زنده است از منافع آن استفاده نمايد اكنون دختر متوفّى از تركه مورد مصالحه ادّعاى ارث مى‌نمايد آيا شرعا حق دارد يا خير؟

ج‌

- در فرض سؤال اگر منظور از شرط، اين است كه منافع ما دام الحيوة مال خودش باشد اين صلح صحيح است و بعد از موت او مال مصالح لهم است و امّا اگر مقصود اين است كه ما دام الحيوة، مورد صلح، بملك خودش باقى باشد اين صلح باطل است و در نزاع موضوعى مرافعه شرعيّه لازم است.

س ٤٥

- در مورد پرداخت خسارت، به كارگر اخراجى، توسط هيئت حلّ اختلاف اداره كار و امور اجتماعى اگر صاحب كارخانه راضى نباشد پرداخت خسارت، شرعى است يا خير و در مورد نقص عضو كارگر، ديه و خسارت به عهده صاحب كارخانه و يا صاحب كار است يا به عهده كارفرما.