مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٢٥٢ - س ٩٥
شده يك دينار و نصف هم به جهت آن بايد پرداخته شود لكن چون احتمال مىرود كه گردن در حكم ديه ملحق به صورت باشد احتياط به مصالحه نسبت به يك دينار و نصف ديگر ترك نشود و براى ورم صورت و عدم قدرت بر جويدن غذا بايد ارش بدهد.
س ٩١
- آيا كبودى زير لب حكم روى لب را دارد يا نه؟
ج
- بلى كبودى زير لب حكم روى لب را دارد.
س ٩٢
- آيا كبودى زير چانه و گردن حكم صورت را دارد يا نه؟
ج
- بعيد نيست چانه حكم صورت را داشته باشد اگر چه مراعات احتياط به مصالحه طرفين خوب است و در گردن احتياط به مصالحه و تراضى طرفين ترك نشود.
س ٩٣
- آيا بين مرد و زن در حكم ديه فرق است يا نه و مقصود از ارش چيست؟
ج
- ديه زن در اعضاء بدن مثل ديه مرد است تا بقدر ثلث ديه كامله كه هزار دينار است برسد و بثلث ديه كامله كه رسيد نصف ديه مرد است و مقصود از ارش آن است كه شخص را بنده فرض نمايند و قيمت عادله او را با سالم بودن از عيب مفروض، تعيين كنند و نيز قيمت آن را با اين عيب تعيين نمايند، تفاوت بين آن دو را ارش گويند.
س ٩٤
- در سؤال نامه قبل، ديه شكستن مچ دست اشتباه بوده چون استخوان پشت دست بوده اگر فرقى بين مچ و پشت دست هست مرقوم داريد و نيز سه دنده فرو رفته پهلوى قلب و بازو نبوده همان دندههايى كه در وسط پشت است بوده اگر فرقى دارد مرقوم فرمائيد.
ج
- ديه شكستن استخوان پشت دست با مچ دست تفاوت ندارد بنا بر اين در صورتى كه خوب شود و دست معيوب نشود به طلا هشتاد دينار است و اگر عيبى در آن باقى بماند صد دينار و مقصود از دندههاى پهلوى قلب دندههايى است كه محاذى با قلب است خواه از دندههاى پشت باشد يا جلو و دندههايى كه در سمت بالا زير كتف و بازو قرار گرفتهاند در مقدار ديه با دندههاى محاذى قلب فرق دارد.
س ٩٥
- شخص ظالمى كسى را مجبور كند كه بصورت ديگرى سيلى بزند يا از او مبلغ يك صد تومان بگيرد چنانچه بزند و صورت آن مضروب سرخ شود آيا ديه بر مباشر است يا بر سبب و اگر صد تومان را بگيرد چه كسى ضامن است؟