مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٢٦٤ - س ١٣٣
جنايت است و در شبه عمد ظرف دو سال و ابتداى آن نيز از حين وقوع جنايت است لكن در موارد جنايات اعضاء ممكن است گفته شود چون مقدار ديات مختلف است مدت پرداخت آن نيز تفاوت مىكند بنا بر اين اگر ديه عضو بقدر ثلث ديه نفس و يا كمتر باشد پس از تمام شدن يك سال همه آن پرداخته شود و اگر از ثلث ديه نفس بيشتر باشد بايد پس از يك سال بقدر ثلث ديه نفس پرداخته شود و زائد بر آن را اگر بمقدار دو ثلث ديه نفس باشد يا كمتر پس از تمام شدن سال دوّم بايد بدهد و اگر زائد، بيشتر از دو ثلث ديه نفس است، زائد بر دو ثلث را پس از تمام شدن سال سوّم بايد بدهد لكن بعيد نيست گفته شود در شبه عمد مطلقا ظرف دو سال پرداخته شود و در خطاء مطلقا ظرف سه سال يعنى بعد از هر سالى ثلث آن و احتياط آن است كه اين كار با رضايت طرفين باشد.
مدت و نحوه پرداخت ديه جراحات عمدى يا شبه عمد يا خطاء در مواردى كه ديه مقدّره ندارد و بايد ارش داد
س ١٣٢
- در جراحاتى كه ديه مقدّره ندارد و بايد ارش پرداخته شود مستدعى است بفرماييد مدت پرداخت ارش چقدر و ابتداى آن چه وقت است و آيا صورت عمد يا شبه عمد يا خطاء فرق دارد يا خير؟
ج
- بعض فقهاء فرمودهاند ارش بايد نقدا پرداخت شود و بعض ديگر قائل به تأجيل هستند و بنا بر قول به تأجيل، مىتواند در مورد عمد تا يك سال پس از وقوع جرح و در مورد شبه عمد تا دو سال و در خطاء تا سه سال تأخير بيندازد و در صورت اخيره بعد از هر سال ثلث آن را بدهد لكن احتياط واجب در همه صور براى پرداخت كننده آن است كه نقدا بپردازد و براى مجنىّ عليه آن كه قبل از مدتهاى مذكوره مطالبه نكند مگر در صورت تراضى.
مدت و نحوه پرداخت ديه جراحات عمدى و شبه عمد و خطاء در مورد سرايت
س ١٣٣
- بفرماييد در مورد سرايت جرح به عضو ديگر يا احتمال سرايت ابتداى مدت پرداخت ديه از حين وقوع جنايت است يا حكم ديگرى دارد؟