- از قضيّه شخصيّه اطلاع ندارم، بطور كلّى اگر سبب صدمه مستند به زن بوده ديه بر كسى نيست ولى اگر مستند به موتور سوار بوده بايد ديه را بدهد و در صورت شك، احتياط، تصالح است و با فرض نزاع موضوعى مرافعه شرعيّه لازم است.

س ٣٧

- اين جانب ولىّ صغار و جدّ پدرى آنها هستم و صغار عبارتند از دو دختر يكى سه ساله و ديگرى يك ساله، پدر آنها در اثر تصادف ماشين فوت نموده و شخصى كه سبب قتل گرديده مبلغ هفتاد و هفت هزار تومان به اين جانب داده و رضايت گرفته و حال كه تحقيق كرده‌ام مى‌گويند بيشتر بايد بدهد و حقّ صغار را ضايع كرده‌اند، مادر صغار هم رضايت نداده مرقوم فرمائيد كه تصادف سهوى ديه آن چقدر مى‌شود و مادر صغار از ديه حق دارد يا خير و تكليف اين جانب چيست؟

ج‌

- در فرض سؤال ديه يك مرد مسلمان بنا بر اين كه بخواهند درهم (پول نقره) بدهند ده هزار درهم كه پنج هزار و دويست و پنجاه مثقال صيرفى كه بيست و چهار نخود است مى‌باشد و هر مثقالى از آن پول نقره بايد مسكوك باشد و در موضوع قتل اگر راننده از جهت رانندگى تقصيرى نداشته و ماشين از باب اتفاق چپ شده و سرنشين آن كشته شده چيزى بر راننده نيست ولى اگر تقصير داشته بايد ديه مقتول را به مقدارى كه ذكر شد بپردازد و در اين صورت اگر ولىّ مقتول مسأله و مقدار ديه را مى‌دانسته و با اين حال به كمتر راضى شده نسبت به حق خود اشكال ندارد و نسبت بحقّ صغار و بقيّه كبار ورثه كه رضايت نداده‌اند صحيح نيست و امّا اگر از باب ندانستن مسأله و مقدار ديه بوده اين رضايت فايده ندارد و جانى بايد تمام ديه را بدهد و اگر مورد شبهه بوده كه آيا راننده تقصير داشته يا نه و از اين راه به صلح و تراضى اين مبلغ را به اولياء مقتول داده نسبت به سهم پدر و مادر و دو صغير و كسانى كه از طرف آنها وكيل يا ولىّ بوده اشكال ندارد و مادر صغار از ديه مانند بقيّه اموال متوفّى ارث مى‌برد.

س ٣٨

- در جاده‌هاى خارج شهر كه وسائط نقليّه با سرعت حركت مى‌كنند اگر راننده‌اى به منظور سبقت غير مجاز از وسيله نقليّه جلوى خود و با سرعتى بيش از حدّ مجاز دفعة و بطور ناگهانى از مسير مجاز خود كه سمت راست جاده است خارج شد و به سمت‌