استفاده كشاورزان قرار مى‌گيرد و مردم هم از آن براى آشاميدن و شستشو استفاده مى‌كنند اكنون عده‌اى از مردم اقدام به حفر چاه آب نموده‌اند تا به خانه‌هاى خود لوله كشى كنند و اين قنات دو رشته مى‌شود، يعنى دو كوره دارد و اين چاه ميان دو كوره قرار گرفته كه با يكى صد و هفتاد و دو متر و با رشته ديگرى دويست و سى متر فاصله دارد و به آب قنات ضرر خواهد زد و مالكين قنات اكثرا رضايت ندارند و موجب اختلاف گرديده، خواهشمنديم حكم شرعى را در اين مورد بيان فرمائيد.

ج‌

- در فرض سؤال اگر حفر چاه به نحوى باشد كه آب يكى از اين دو رشته را جذب كند يا مصرّ بيكى از آنها باشد با تشخيص خبره، حفر چاه مذكور جايز نيست و هم چنين است حكم اگر حفر چاه در زمين موات باشد و فاصله اين چاه با چاه‌هاى نابع يكى از دو رشته در زمين سست كمتر از هزار ذراع و در زمين سفت كمتر از پانصد ذراع باشد يا مضرّ به آب يكى از دو قنات باشد و در نزاع موضوعى مرافعه شرعيّه لازم است.

س ٧٥

- خانه شخصى نزديك قنات عمومى واقع شده آيا حفر چاه در آن جايز است در صورتى كه عمق چاه تقريبا پانزده متر باشد و براى مصرف داخلى خود منزل از آب آن استفاده مى‌شود، توضيح آن كه براى مصرف از وسيله برقى استفاده مى‌شود و فاصله بايد چه مقدار باشد؟

ج‌

- در صورتى كه مضرّ به آب قنات نباشد مانعى ندارد و در اراضى معموره و املاك شخصيّه فاصله ملاك نيست چنانچه باعث تقليل و جذب آب قنات باشد جايز نيست.

س ٧٦

- حفر چاه در زمينهاى غير موات يعنى در املاك معموره شخصى در صورتى كه موجب نقص آب چاه ديگرى شود جايز است يا خير؟

ج‌

- حفر چاه در زمينهاى غير موات، در صورتى كه به جهت جذب آب چاه ديگرى، موجب نقص آب آن شود جايز نيست امّا اگر نقص آب چاه اوّلى به جهت جذب چاه دوّمى نباشد بلكه به جهت اين است كه چاه دوّمى در سمت جريان آب زير زمينى حفر شده كه آب از عروق زمين، قبل از آن كه به چاه اوّلى برسد ميان چاه دوّمى سرازير مى‌شود در اين صورت حفر چاه دوّمى و لو موجب نقص آب چاه اوّلى بشود اشكال ندارد.

س ٧٧

- دو نفر هم‌سايه باغ كه يكى بالا دست و ديگرى زير دست مى‌باشند هر كدام‌