مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٦٤ - ج
س ٤
- مشتقّات ماهيهايى كه نوع آن مشخص نباشد بشرط اين كه محرز باشد كه زنده از آب صيد گرديده است مانند پودر ماهى و روغن ماهى و يا ژلاتين ماهى كه از خارج وارد مىگردد حلال است يا خير؟
ج
- در فرض سؤال پودر و روغن و ژلاتين ماهى همه محكوم به حلّيّت است.
س ٥
- ماهى ازون برون و فيل ماهى و تاس ماهى از جهت حلّيت و حرمت و فلسدار بودن و نبودن محل گفتگو و نظريات مختلف واقع شده و براى ما نيز فلسدار بودن و نبودن آنها مشخص نيست، لطفا بفرماييد تكليف ما در اين موارد چيست؟
ج
- در صورتى كه دو شاهد عادل اهل خبره شهادت دهند كه ماهى فلسدار است براى اشخاصى كه نمىدانند فلسدار است يا نه محكوم به حلّيّت است و براى آن كه مىداند فلس ندارد محكوم به حرمت مىباشد.
حكم چيزى كه براى انسان مضرّ است
س ٦
- آيا چيزى كه خوردن و استعمال آن براى بدن و سلامت انسان ضرر دارد جايز است انسان آن را بخورد يا استعمال كند و لو بغير خوردن يا خير؟
ج
- استعمال و خوردن چيزى كه براى بدن مضرّ باشد حرام است خواه موجب هلاكت شود مانند اين كه سمّ كشنده را بخورد و يا اين كه زن حامله چيزى را كه موجب سقط جنين شود بخورد و خواه موجب تعطيل شدن بعض حواس ظاهرى و يا باطنى و يا موجب از بين رفتن بعض قوى، مانند قوّه تناسل در مرد و يا زن مانند عقيم شدن بشود و نيز فرقى نمىكند كه ضرر عاجلا متوجه انسان شود و يا بعد از مدّتى.
س ٧
- آيا در حرمت استعمال و خوردن چيز مضرّ، علم به ضرر لازم است و يا اين كه گمان و يا احتمال نيز كافى است؟
ج
- ظنّ به ضرر در حرمت كفايت مىكند بلكه احتمال ضرر نيز در صورتى كه احتمال نزد عقلا مورد اعتنا باشد در حرمت كفايت مىكند.