مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٢٨٦ - س ٢١٨
مباشر ضامن است و اگر از مميّز غير بالغ صادر شود ديه بر عاقله است.
س ٢١٣
- بر معلّمى كه مىخواهد شاگردانش پيشرفت كنند اگر صلاح بداند و كتك بزند ديه واجب مىشود يا نه و هم چنين در باره پدر و مادر؟
ج
- پدر در صورتى كه صلاح بداند جايز است فرزند را تأديب نمايد و لكن نه به مقدارى كه موجب ديه شود و اگر تأديب او باعث ديه شود واجب است ديه را به اولاد بدهد و هم چنين است حكم مادر و معلّم در تأديب با اذن پدر، امّا بدون اذن پدر تأديب آنها جايز نيست.
س ٢١٤
- شخصى در تصادف با ماشين كشته مىشود ورثه مقتول عبارت از يك مادر و يك عيال است كه حمل دارد و مبلغى از طرف قاتل كه راننده ماشين است به ورثه مقتول داده شده و آنان رضايت دادهاند آيا آن مبلغ عنوان ديه را دارد يا نه؟
ج
- بلى حكم ديه را دارد.
س ٢١٥
- خون بها جزء ميراث ميّت است كه بايد بين ورثه درجه اول تقسيم شود و يا حكم ديگرى دارد؟
ج
- ديه قتل از تركه مقتول محسوب است و ورثه از او ارث مىبرد. بلى متقرب بأمّ از ديه ارث نمىبرد.
س ٢١٦
- اگر بنده به كسى بگويم برو فلانى را بزن و او مخيّر در انجام عمل باشد و مجبور نباشد و آن شخص هم برود و او را مورد ضرب قرار بدهد به طورى كه دندان و جاى ديگر بدنش خون آلود شود ديه او به عهده آمر است يا ضارب؟
ج
- در فرض سؤال ديه بر عهده كسى است كه مباشر در زدن است و آمر نيز معصيت كرده بلكه در بعض موارد جنايت، حبس دارد.
س ٢١٧
- ماشين مىزند به يك نفر چرخ سوار و يا پياده و او هم مىخورد به ديگرى و هر دو به زمين مىخورند و كشته مىشوند در اين صورت ديه دو نفر بر راننده است يا نه؟
ج
- ديه هر دو بر راننده است اگر عمد و يا شبه عمد باشد و بر عاقله است اگر خطاى محض باشد و بر هيچ يك نيست اگر تقصير از مقتول باشد.
س ٢١٨
- دو نفر از عشاير از دو طايفه با يكديگر نزاعى نموده بودند سپس يك نفر از آنها ميان طايفه خود رفته و بيست مرد مسلح از يك فرسخى با خود همراه آورده و چادرهاى