مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٢٧٣ - ج
كه ديده موتورى از مسير خودش مىرفته البته هنوز دادگاه شروع نشده طرف زياد اصرار دارد كه وجهى بدهد و رضايت بگيرد تكليف اين جانب كه پدر مقتول هستم چيست؟
ج
- از قضيّه شخصيّه اطلاع ندارم بطور كلى كسى حق ندارد ديه مقتول را كه حق صغار است ببخشد يا به كمتر از ديه مقرّره شرعيّه مصالحه نمايد. بلى در فرض مسأله كه مقتول پدر دارد و او ولىّ صغار است مىتواند آن چه را كه مصلحت صغير باشد عمل كند و اگر نزاع موضوعى باشد محتاج به مرافعه شرعيّه است.
س ١٦٢
- پيشامدى براى بنده رخ داده و آن اين است كه با ماشين تصادف كردم و موجب قتل يك بچّه يازده ساله شد، البته بچّه مزبور ناگهانى جلوى ماشين آمد مادر و عموى بچّه گفتند بايد هجده هزار تومان بدهيد تا رضايت بدهيم، بنده هجده هزار تومان دادم تا رضايت دادند در اين صورت مرقوم فرمائيد كه آيا هجده هزار تومان كافى است يا نه؟
ج
- در فرض مسأله اختيار با ولىّ طفل است كه پدر يا جدّ پدرى او است و اگر پدر و جدّ طفل زنده نباشند بايد بحاكم شرع مراجعه شود تا مقدار ديه را تعيين كند مادر و عموى طفل حق تخفيف ديه از سهم صغار را ندارند.
س ١٦٣
- چند سال قبل فرزندى از زيد كشته شد و خود قاتل اقرار دارد و علاوه چند نفر از اهل محلّ شهادت مىدهند و در رژيم طاغوتى دادگاه او را به هشت سال زندان و مبلغ بيست هزار تومان نقد محكوم كرده است و چهار سال در زندان بسر برد فعلا از زندان آزاد شده است و مبلغ مزبور را هم نپرداخته و مقتول پنج نفر اولاد صغير دارد و وضع مالى آنان هم خيلى بد است در اين صورت آيا پدر مقتول كه جدّ پدرى صغار است مىتواند قاتل را عفو نمايد يا نه و از طرف صغار هم چنين حقّى دارد يا خير؟
ج
- در فرض سؤال ذمّه قاتل با زندان رفتن بريء نمىشود و ولىّ شرعى نيز نمىتواند سهم صغار را عفو نمايد و واجب است ديه وصول نمايد و مراعات مصلحت صغار لازم است.
عاقله
س ١٦٤
- عاقله كه ديه جنايت طفل مميّز با آنها است كيانند؟
ج
- عاقله عبارت است از منسوبين مذكّر قاتل از طرف پدر مانند برادر ابوينى يا ابى