تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٠ - لباس در گذشته و حال

در اين سه موقع دارم:

هنگامى كه خشم ترا فرا مى‌گيرد به ياد من باش!.

و هنگامى كه ميان دو نفر قضاوت مى‌كنى بياد من باش!.

و هنگامى كه با زن بيگانه‌اى تنها هستى و هيچكس در آنجا نيست باز به ياد من باش!.

نكته ديگرى كه در اينجا بايد به آن توجه داشت اين است كه جمعى از مفسران از آيه فوق چنين استفاده كرده‌اند كه شيطان براى انسان به هيچوجه قابل رؤيت نيست، در حالى كه از پاره‌اى از روايات استفاده مى‌شود كه چنين امرى احيانا ممكن است.

ولى ظاهرا اين دو با هم منافاتى ندارند، زيرا قاعده اصلى آن است كه مشاهده نشود ولى اين قاعده مانند بسيارى از قاعده‌هاى ديگر موارد استثنايى دارد.

*** در آيه بعد اشاره به يكى از وسوسه‌هاى مهم شيطانى مى‌كند كه بر زبان جمعى از انسانهاى شيطان صفت نيز جارى مى‌شود و آن اينكه" هنگامى كه عمل زشت و قبيحى را انجام مى‌دهند، اگر از دليل آن سؤال شود، در پاسخ، مى‌گويند اين راه و رسمى است كه نياكان خود را بر آن يافته‌ايم" (وَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً قالُوا وَجَدْنا عَلَيْها آباءَنا) سپس اضافه مى‌كنند:

" خداوند هم ما را به آن دستور داده است" (وَ اللَّهُ أَمَرَنا بِها).

مساله تقليد كوركورانه از نياكان به اضافه تهمت به ساحت مقدس پروردگار دو عذر ساختگى و ناموجه هستند، كه شيطان‌صفتان در اعمال خود، غالبا به آن متشبث مى‌شوند.

جالب اينكه قرآن در پاسخ آنها اعتنايى به دليل اول يعنى پيروى كور