تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٩ - تفسير شرايط اجابت دعا

تفسير: شرايط اجابت دعا

آيه گذشته با ذكر دلائل روشن اين حقيقت را اثبات كرد كه شايسته عبوديت و بندگى تنها خدا است، و به دنبال آن در اينجا دستور مى‌دهد كه" دعا و نيايش" كه جان و روح عبادت است بايد در برابر خدا انجام گيرد، نخست مى‌گويد:

" پروردگار خود را از روى تضرع و در پنهانى بخوانيد" (ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً).

" تضرع" در اصل از ماده" ضرع" (بر وزن فرع) به معنى" پستان" گرفته شده، بنا بر اين فعل" تضرع" به معنى دوشيدن شير از پستان مى‌آيد، و از آنجا كه به هنگام دوشيدن شير انگشتها بر نوك پستان در جهات مختلف حركت مى‌كنند، اين كلمه در مورد كسى كه با حركات مخصوص خود اظهار خضوع و تواضع مى‌كند به كار مى‌رود.

بنا بر اين اگر در آيه فوق مى‌خوانيم خدا را از روى تضرع بخوانيد يعنى با كمال خضوع و خشوع و تواضع روى به سوى او آريد، در حقيقت دعا كننده نبايد تنها زبانش چيزى را بخواهد، بلكه بايد روح دعا در درون جان او و در تمام وجودش منعكس گردد، و زبان تنها ترجمان آنها باشد و به عنوان نمايندگى همه اعضاى او سخن گويد.

و اينكه در آيه فوق دستور داده شده كه خدا را به طور" خفيه" و در پنهانى بخوانيد براى اين است كه از" ريا" دورتر، و به اخلاص نزديكتر، و توام با تمركز فكر و حضور قلب باشد.