تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٧ - " خلق" و" امر" چيست؟

است كه به فرمان پروردگار در عالم هستى حكومت مى‌كند و آنها را در مسير خود رهبرى مى‌نمايد.

اين تعبير در حقيقت پاسخى است به آنها كه چنين مى‌پندارند خداوند جهان را آفريده و آن را به حال خود واگذارده و كنارى نشسته است، و به تعبير ديگر عالم هستى در ايجادش نيازمند به خدا است، اما در بقا و ادامه حيات نيازى ندارد!.

اين جمله مى‌گويد: همانطور كه جهان در حدوثش نيازمند به او است در تدبير و ادامه حيات و اداره‌اش نيز وابسته به او مى‌باشد، و اگر لحظه‌اى لطف خدا از آن گرفته شود نظامش به كلى از هم گسسته و نابود مى‌گردد.

بعضى از فلاسفه مايلند كه عالم" خلق" را عالم" ماده" و عالم" امر" را عالم" ما وراء ماده" بدانند، زيرا عالم خلق جنبه تدريجى دارد و اين خاصيت جهان ماده است و عالم امر جنبه دفعى و فورى دارد و اين خاصيت جهان ما وراء ماده است چنان كه مى‌خوانيم‌ إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ‌:" هنگامى كه خداوند چيزى را اراده كند، به او فرمان مى‌دهد موجود باش، آن هم موجود مى‌شود" (سوره يس آيه ٨٢).

ولى با توجه به موارد استعمال" امر" در آيات قرآن و حتى جمله‌ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومَ مُسَخَّراتٍ بِأَمْرِهِ‌ كه در آيه مورد بحث خوانديم، استفاده مى‌شود كه امر به معنى هر گونه فرمان الهى است، خواه در جهان ماده باشد يا جهان ما وراى ماده (دقت كنيد).

و در پايان آيه مى‌فرمايد:" پربركت است خداوندى كه پروردگار عالميان است" (تَبارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ‌).

در حقيقت اين جمله بعد از ذكر آفرينش آسمان و زمين و شب و روز و خورشيد و ماه و ستارگان و تدبير جهان هستى يك نوع ستايش از مقام مقدس پروردگار