تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨١ - تفسير

ولى در روايات اسلامى كه در تفسير و توضيح آيه فوق آمده است، غالبا به امير مؤمنان على ع تفسير شده است.

حاكم ابو القاسم حسكانى كه از دانشمندان اهل سنت است به سند خود از" محمد حنفيه" از" على" ع نقل مى‌كند كه فرمود:

انا ذلك المؤذن‌

:" آنكه اين ندا را در مى‌دهد منم" و همچنين به سند خود از ابن عباس نقل مى‌كند كه على ع در قرآن نام‌هايى دارد كه مردم آنها را نمى‌دانند، از جمله" مؤذّن" در آيه شريفه‌ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ‌:" على است كه اين ندا را در مى‌دهد و مى‌گويد

الا لعنة على الذين كذبوا بولايتى و استخفوا بحقى‌

:" لعنت خدا بر آنها باد كه ولايت مرا تكذيب كردند و حق مرا كوچك شمردند" [١] از طرق شيعه نيز روايات متعددى در اين زمينه وارد شده است، از جمله اينكه" صدوق" با سند خود از امام باقر ع نقل مى‌كند كه امير مؤمنان على ع به هنگام بازگشت از ميدان جنگ نهروان، مطلع شد كه معاويه آشكارا او را دشنام مى‌دهد و يارانش را به قتل مى‌رساند، حضرت برخاست و خطابه‌اى ايراد كرد و در ضمن فرمود:" ندا دهنده در دنيا و آخرت منم همانگونه كه خداوند مى‌فرمايد: فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ أَنْ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ‌، من آن مؤذّن رستاخيزم، و نيز مى‌فرمايد وَ أَذانٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ‌ (به هنگام حج بايد از طرف خدا و پيامبر اين صدا به گوش همه مردم برسد ...) آن مؤذن نيز من بودم" [٢] ما فكر مى‌كنيم علت اينكه امير مومنان على ع به عنوان مؤذّن و ندا دهنده در آن روز انتخاب مى‌شود. اين است كه اولا در دنيا نيز اين منصب را از طرف خدا و پيامبر ص داشت، زيرا پس از فتح مكه ماموريت پيدا كرد كه سوره برائت را در

[١] مجمع البيان ذيل آيه مورد بحث.

[٢] تفسير برهان جلد ٢ صفحه ١٧.