تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٥ - ٢- استفاده از سلاح مشابه
و سرعت است، خواه بوسيله دهان و دندان باشد، يا بوسيله دست، ولى در پارهاى از موارد به معنى بلعيدن نيز آمده است، و در آيه مورد بحث، نيز ظاهرا به همين معنى است.
يافكون از ماده" افك" (بر وزن كتف) در اصل به معنى منصرف ساختن از چيزى است و از آنجا كه دروغ انسان را از حق باز مىدارد به آن" افك" گفته مىشود.
بعضى از مفسران در اينجا احتمال ديگرى در معنى آيه دادهاند و آن اينكه عصاى موسى، پس از آنكه به صورت مار عظيمى درآمد، وسائل سحر ساحران را نبلعيد، بلكه آنها را از كار انداخت و به صورت نخست بازگردانيد، و چنين تصور كردهاند كه اين كار، راه هر گونه اشتباه را بر مردم مىبست در حالى كه بلعيدن آن وسائل نمىتواند، مردم را قانع سازد كه موسى ساحرى قويتر از آنها نبوده است.
ولى اين احتمال نه با جمله" تلقف" سازگار است و نه با تناسب مطالب آيه، زيرا تلقف همانطور كه گفتيم به معنى برگرفتن چيزى با دقت و سرعت است نه دگرگون ساختن آن.
به علاوه اگر بنا بود اعجاز موسى ع از طريق ابطال سحر ساحران آشكار شود، لزومى نداشت كه عصا به شكل مار عظيمى درآيد، آن چنان كه قرآن در آغاز اين سرگذشت بيان كرده است.
از همه اينها گذشته اگر بنا بر ايجاد ترديد و وسوسه باشد، بازگشتن وسائل ساحران به شكل اول نيز قابل ترديد و وسوسه است، زيرا ممكن است احتمال داده شود كه موسى آن چنان در سحر استاد است كه توانسته سحر ديگران را ابطال كند و به حال اول برگرداند.
بلكه چيزى كه سبب شد مردم بدانند عمل موسى ع يك امر خارق عادت