تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٦ - ٤- آيا مسخ، جسمانى بوده يا روحانى؟

يا خوك در انسانهاى سركش و طغيانگر پيدا شد، رو آوردن به تقليد كوركورانه و توجه شديد به شكم‌پرستى و شهوت‌رانى كه از صفات بارز اين دو حيوان بود در آنها آشكار گشت.

اين احتمال از يكى از قدماى مفسرين به نام" مجاهد" نقل شده است.

و اينكه بعضى ايراد كرده‌اند كه مسخ بر خلاف قانون تكامل و موجب بازگشت و عقب‌گرد در خلقت است، درست نيست، زيرا قانون تكامل مربوط به كسانى است كه در مسير تكاملند، نه آنها كه از مسير انحراف يافته و از محيط شرائط اين قانون به كنار رفته‌اند، فى المثل يك انسان سالم در سنين طفوليت مرتبا رشد و نمو مى‌كند اما اگر نقائصى در وجود او پيدا شود، ممكن است نه تنها رشد و نموش متوقف گردد بلكه رو به عقب برگردد، و نمو فكرى و جسمانى خود را تدريجا از دست بدهد.

ولى در هر حال بايد توجه داشت كه مسخ و دگرگونى جسمانى متناسب با اعمالى است كه انجام داده‌اند، يعنى چون عده‌اى از جمعيت‌هاى گنهكار بر اثر انگيزه هواپرستى و شهوت‌رانى دست به طغيان و نافرمانى خدا مى‌زدند و جمعى با تقليد كوركورانه كردن از آنها، آلوده به گناه شدند، لذا به هنگام مسخ، هر گروه به شكلى كه متناسب با كيفيت اعمال او بوده ظاهر مى‌شده است.

البته در آيات مورد بحث تنها سخن از" قرده" (ميمونها) به ميان آمده است و از خنازير (خوكها) سخنى نيست، ولى در آيه ٦٠ سوره مائده گفتگو از جمعيتى به ميان آمده است كه به هنگام مسخ به هر دو صورت فوق (بعضى قرده و بعضى خنازير) تغيير چهره دادند، كه به گفته بعضى از مفسران مانند ابن عباس، آن آيه نيز در باره همين اصحاب سبت است كه پير مردان سرجنبانان شكم‌پرست و شهوت‌پرستشان به خوك و جوانان مقلد چشم و گوش بسته كه اكثريت را تشكيل مى‌دادند به ميمون تغيير چهره دادند.