تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٠ - ٢- چگونه پيامبر امى بود؟

زنجير جهل و نادانى از طريق دعوت پى‌گير و مستمر به علم و دانش.

زنجير بت‌پرستى و خرافات از راه دعوت به توحيد.

زنجير انواع تبعيضات و زندگى طبقاتى از طريق دعوت به اخوت دينى و برادرى اسلامى، و مساوات در برابر قانون.

و زنجيرهاى ديگر، هر يك از اينها به تنهايى دليلى است بر حقانيت دعوت او و مجموع آنها دليلى روشنتر.

درباره مفهوم" امى" همانطور كه در بالا گفته شد، سه احتمال معروف وجود دارد، نخست اينكه به معنى درس نخوانده است، دوم اينكه به معنى كسى است كه در سرزمين مكه تولد يافته و از مكه برخاسته است، سوم به معنى كسى است كه از ميان امت و توده مردم قيام كرده است، ولى معروفتر از همه تفسير اول است كه با موارد استعمال اين كلمه نيز سازگارتر مى‌باشد، و همانگونه كه گفتيم ممكن است هر سه معنى با هم مراد باشد.

در اينكه پيامبر اسلام ص به مكتب نرفت و خط ننوشت، در ميان مورخان بحثى نيست و قرآن نيز صريحا در آيه ٤٨ سوره عنكبوت درباره وضع پيامبر ص قبل از بعثت مى‌گويد وَ ما كُنْتَ تَتْلُوا مِنْ قَبْلِهِ مِنْ كِتابٍ وَ لا تَخُطُّهُ بِيَمِينِكَ إِذاً لَارْتابَ الْمُبْطِلُونَ‌:" پيش از اين نه كتابى مى‌خواندى و نه با دست خود چيزى مى‌نوشتى تا موجب ترديد دشمنانى كه مى‌خواهند سخنان ترا ابطال كنند گردد".

اصولا در محيط حجاز به اندازه‌اى باسواد كم بود كه افراد باسواد كاملا معروف و شناخته شده بودند، در مكه كه مركز حجاز محسوب مى‌شد تعداد كسانى كه از مردان مى‌توانستند بخوانند و بنويسند از ١٧ نفر تجاوز نمى‌كرد