تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٩ - ماجراى سركشى و عصيان ابليس

سجده كنند" (وَ لَقَدْ خَلَقْناكُمْ ثُمَّ صَوَّرْناكُمْ ثُمَّ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ‌).

" همگى اين فرمان را به جان و دل پذيرفتند و براى آدم سجده كردند، مگر ابليس كه از سجده كنندگان نبود" (فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ لَمْ يَكُنْ مِنَ السَّاجِدِينَ‌).

اينكه در آيه فوق،" خلقت" قبل از" صورت‌بندى" بيان شده، ممكن است اشاره به اين باشد كه نخست ماده اصلى انسان را آفريديم و بعد، به آن صورت انسانى بخشيديم.

ضمنا همانطور كه در ذيل آيه ٣٤ سوره بقره گفته‌ايم: سجده فرشتگان براى آدم به معنى" سجده پرستش" نبوده است، زيرا پرستش مخصوص خدا است، بلكه سجده در اينجا به معنى خضوع و تواضع است (يعنى در برابر عظمت آدم خضوع كردند) و يا به معنى سجده براى خداوندى است كه چنين مخلوق موزون و با عظمتى آفريده است.

و نيز همانگونه در ذيل آن آيه گفته‌ايم،" ابليس" از فرشتگان نبود، بلكه طبق تصريح آيات قرآن، از قسم ديگرى از مخلوقات بنام" جن" بوده است (براى توضيح بيشتر به تفسير نمونه جلد اول صفحه ١٢٦ مراجعه كنيد).

او در پاسخ به يك عذر ناموجه متوسل گرديد و گفت:" من از او بهترم، به دليل اينكه مرا از آتش آفريده‌اى و او را از خاك و گل"! (قالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ‌).

گويا چنين مى‌پنداشت كه آتش برتر از خاك است، و اين يكى از