تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٢ - تفسير نمايندگان بنى اسرائيل در ميعادگاه خدا

سپس دليل اين تقاضا را چنين بيان مى‌كند:" ما به سوى تو بازگشت كرده‌ايم و از سخنانى كه سفيهان ما گفته‌اند كه شايسته مقام با عظمت تو نبود، پوزش طلبيده‌ايم" (إِنَّا هُدْنا إِلَيْكَ‌).

" هدنا" از ماده هود (بر وزن صوت) به معنى بازگشت توأم با نرمى و آرامش است و به طورى كه بعضى از لغويين گفته‌اند، هم بازگشت از خير به شر را شامل مى‌شود و هم از شر به خير را [١] ولى در بسيارى از موارد به معنى توبه و بازگشت به اطاعت فرمان خدا آمده است.

راغب در كتاب مفردات از بعضى نقل مى‌كند:" كه نامگذارى" قوم يهود" به اين نام، بخاطر همين سخنى است كه با خدا داشتند و در واقع اين نام يك نوع مدح و ستايش از آنها بوده و زنده كننده خاطره بازگشت آنها به سوى خدا، سپس معنى اصلى فراموش شده و به عنوان نامى روى اين قوم و ملت باقى مانده است".

ولى با توجه به اينكه بعضى ديگر از لغويين معنى آن را هر گونه بازگشت از شر به خير و يا از خير به شر ذكر كرده‌اند، مى‌توان گفت اين كلمه چندان متضمن مدح نيست بلكه ممكن است حكايت از نوسان روحى و ناپايدارى اخلاقى اين جمعيت كند.

بعضى ديگر از مفسران گفته‌اند علت نامگذارى اين قوم به" يهود" ارتباطى با اين سخن ندارد بلكه در اصل از ماده" يهوذا" كه نام يكى از فرزندان يعقوب است گرفته شده و سپس ذال تبديل به دال گرديده و يهودا شده و منسوب به آن يهودى مى‌باشد [٢] سرانجام خداوند دعاى موسى ع را به اجابت مى‌رساند و توبه او را

[١] تفسير المنار جلد ٩ صفحه ٢٢١- او اين سخن را از ابن الاعرابى نقل مى‌كند.

[٢] تفسير ابو الفتوح جلد ٥ صفحه ٣٠٠ ذيل آيه مورد بحث.