حماسه حسینی 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٨
افغانستان بردند ، در صورتی که سید جمال خودش را نه به ایران میبست ، نه به افغان ، نه به ترک و نه به عرب ( البته ظاهرا ایرانی بوده ) ، نه به مصر میبست و نه به جای دیگر . مصریها افتخار میکنند که بله ، سید جمال آمد به کشور ما و قدرش را شناختند و در اینجا بود که علمایی مثل " محمد عبده " به او گرایش پیدا کردند و او توانست یک حزب تشکیل بدهد و اصل اوج گرفتن سید جمال ، از اینجا بود ، پس ما از همه به سید جمال نزدیکتر هستیم . ولی در زمان خودش به هر کجا که میرفت ، او را طرد میکردند . به ایران خود ما که آمد ، با چه وضع نکبتباری او را تبعید کردند ! مدتها در حضرت عبدالعظیم متحصن بود . در زمستان خیلی سردی که برف بسیار سنگینی هم آمده بود ، ریختند و او را از بست خارج کردند ، سوار قاطر کردند و مثل جدش زین العابدین ، پاهایش را به شکم قاطر بستند و در آن هوای سرد ، او را از طریق غرب ایران ( همدان و کرمانشاه ) از مرز خارج کردند . حتی یک نفر هم چیزی نگفت . حالا هر کسی افتخار میکند . که من درباره سید جمال مقالهای خواندم . سید جمال در زمان خودش شناخته نشد . البته در مصر عدهای روشنفکر دورش را گرفتند ولی بعد انگلیسیها او را تبعید کردند . مدتها در هند و مدتها در نجف بود . اصلا چهار سال ابتدای حیات علمی این مرد در نجف بوده است . فرهنگ سید جمال ، فرهنگ اسلامی است ( و اهمیت او هم به همین است ) یعنی تحصیلات عالیهاش ، تحصیلات عالیه اسلامی است . در نجف در درس استاد الفقها شیخ مرتضی انصاری که در زهد و تقوی و علم