گرفته شود . امام در مقابل این درخواست امتناع می‌کند . آنها فوق العاده‌ اصرار دارند ، به هیچ قیمتی از این تقاضا صرف نظر نمی‌کنند ، و امام‌ شدیدا امتناع دارد و به هیچ قیمتی حاضر نیست به این بیعت تن بدهد . از همینجا تضاد و مبارزه شدید شروع می‌شود . عامل دومی که در این نهضت تاثیر داشته است و باید آن را عامل درجه‌ دوم و بلکه سوم به حساب آورد اینست که پس از آنکه امام به واسطه‌ درخواست بیعت در چنین شرایطی قرار می‌گیرد که از آن طرف اصرار و از طرف ایشان انکار است ، به مکه مهاجرت می‌کنند . پس از یکی دو ماه‌ اقامت در مکه خبر چگونگی قضیه به مردم کوفه می‌رسد . آنوقت مردم کوفه به‌ خود آمده ، امام را دعوت می‌کنند . برعکس آنچه ما غالبا می‌شنویم و مخصوصا در بعضی کتب درسی می‌نویسند ، دعوت مردم کوفه علت نهضت امام‌ نیست ، نهضت امام علت دعوت مردم کوفه است . نه چنان بود که بعد از دعوت مردم کوفه امام قیام کرد ، بلکه بعد از اینکه امام حرکت کرد و مخالفت خود را نشان داد و مردم کوفه از قیام امام مطلع شدند ، چون زمینه‌ نسبتا آماده‌ای در آنجا وجود داشت ، مردم کوفه گرد هم آمدند و امام را دعوت کردند . عامل سوم ، عامل امر به معروف و نهی از منکر است . این عامل را خود امام مکرر و با صراحت کامل و بدون آنکه ذکری از مسئله بیعت و دعوت اهل‌ کوفه به میان آورد ، به عنوان یک اصل مستقل و یک عامل اساسی ذکر نموده‌ و به این مطلب استناد کرده است .