بدهیم ، و اگر اثر خودش را نمی‌بخشد ، انجام ندهیم . به ما گفته‌اند شما نماز را به هر حال باید بخوانید . این ، در اختیار تو نیست ، تو نمی‌توانی حساب بکنی که این نماز اثر دارد یا اثر ندارد ، تو باید تحت‌ این فرمول و قاعده بخوانی . اینکه این کار به نتیجه می‌رسد یا نمی‌رسد ، از حوزه منطق بشر خارج است ، ولی امر به معروف و نهی از منکر را بشر باید با منطق خودش اداره کند ، یعنی همیشه در کارها باید روی آن نتیجه‌ای که‌ باید بر آن مترتب بشود ، حساب بکند . نیرو مصرف می‌کنی ، مایه مصرف‌ می‌کنی ، امر به معروف و نهی از منکر می‌کنی ، ولی حساب کن ببین در این‌ کار ، تو چقدر به نتیجه و هدف می‌رسی . مثل تاجری باش که وقتی سرمایه‌اش‌ را خرج می‌کند ، روی حساب ( لااقل حساب احتمالات ) می‌خواهد سودی که از این کار می‌برد ، بیش از سرمایه‌ای باشد که مصرف می‌کند . و این بسیار حرف منطقی‌ای است . یعنی اگر ما در جایی ، امر به معروف و نهی از منکر می‌کنیم ، یک سرمایه مالی یا جانی یا لااقل یک سرمایه وقتی و زمانی مصرف‌ می‌کنیم ، ولی یقین داریم که کوچکترین اثری نمی‌بخشد یا اثر معکوس می‌بخشد ، آیا باز باید انجام بدهیم ؟ نه . خیلی حرف منطقی و درستی است . این ، در مقابل منطق خوارج است . در فقه خوارج ، امر به معروف و نهی از منکر ، یک تعبد محض است . یعنی انسان حق ندارد حساب و منطق را در آن وارد کند . او باید کورکورانه‌ و چشم بسته ، امر به معروف و نهی از منکر کند ولو یقین دارد که در اینجا سرمایه را مصرف می‌کند و سودی هم نمی‌برد . می‌گوید به ما مربوط نیست ، خدا گفته تو باید به