گنجایش این را که بتواند آنها را بشناسد و بشناساند و معرفی کند ، ندارد
. باید مدتها بگذرد ، بعد از مرگشان بار دیگر بازیابی و بازشناسی شوند و
به اصطلاح امروز ، تولد جدید پیدا کنند .
برای این موضوع عرض کردم که مثالهای زیادی هست . در میان همه طبقات
همینطور است . همین حافظ که مثالش را ذکر کردم ، آیا در زمان خودش ،
همین شهرتی را که در زمان ما دارد ، داشت ؟ نه . در زمان خودش کسی
دیوانش را هم جمع نکرد . خودش هم به خاطر روح عرفانی خاصی که داشت ،
با اینکه به او میگفتند ، علاقهای به جمع آوری آن نداشت .
حافظ یک مرد عالم است ، یعنی اول یک عالم است ، دوم یک شاعر ، و
از این جهت با سعدی یا فردوسی فرق میکند . اینها شاعر هستند و مثلا سی
چهل هزار بیت شعر گفتهاند ، کارشان شاعری بوده . حافظ کارش شاعری نبوده
، یک مرد عالم و مدرس و محقق بوده است . بعد از مرگش ، رفیقش که
دیوانش را جمع کرده ، اهم آن کتابهایی را که او تدریس میکرده ذکر نموده
است . مفسر و حافظ قرآن بوده ، تفسیر قرآن میگفته ، کارش این بوده .
خودش هم در یک جا میگوید :
|
زحافظان جهان کس چوبنده جمع نکرد
|
|
لطائف حکمی با نکات قرآنی
|
در جای دیگر میگوید :
|
ندیدم خوشتر از شعر تو حافظ
|
|
به قرآنی که اندر سینه داری
|
و نیز در جای دیگر میگوید :