حماسه حسینی 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٨
این کتاب " الاحکام السلطانیه " ماوردی را که یکی از معتبرترین کتابهای اسلامی است و مخصوصا اروپائیها و مستشرقین روی آن خیلی حساب میکنند ، مطالعه کنید . این کتاب نظامات اجتماعی اسلام را در حدود هزار سال پیش بیان کرده است . ببینید چه نظاماتی در دنیای اسلام بوده است و اصلا امر به معروف و نهی از منکر ، چه معنیای داشته و چه میکرده است . از آن مهمتر کتابی است به نام " معالم القربه فی احکام الحسبه " که خوشبختانه این کتاب را ظاهرا یک مستشرق فرهنگی ( باز هم خدا پدر این فرنگیها را بیامرزد که اقلا میروند این کتابهای نفیس خطی ما را از کتابخانهها در میآورند و چاپ میکنند ، ما که این عرضه را هم نداریم ) از یکی از کتابخانههای ترکیه در آورده و چاپ کرده است . این کتاب در قرن نهم نوشته شده . " حسبه " در آنجا یعنی همان امر به معروف و نهی از منکر . اصطلاحی بوده که از قرن دوم هجری ، امر به معروف و نهی از منکر را " حسبه " میگفتهاند . محتسب که شما میبینید در اشعار ما آمده است ، یعنی آمر به معروف و ناهی ازمنکر . آن تشکیلاتی که در کشورهای اسلامی به نام تشکیلات حسبهای یا احتسابی بوده است ، افرادش یعنی آمرین به معروف و ناهین از منکر را میگفتند " محتسب " که در اصطلاح شعرای ما زیاد آمده است . مولوی ، حافظ و سعدی ، این لغت را استعمال کردهاند . سعدی میگوید : " چندان که مرا شیخ اجل شمس الدین ابوالفرج بن الجوزی . . . " میگوید استادم ابوالفرج بن الجوزی به من که جوان بودم میگفت نرو در این مجالس ، اینجا