واعظ و خطیب مردم معرفی می‌کند ، هادی و راهنمای مردم معرفی می‌کند ، اول‌ باید از خودش شروع کند ، اول خودش را تعلیم بدهد ، بداند که یک جاهل‌ در اندرون خودش هست ، اول به آن جاهلی که در درون خودش به نام نفس‌ اماره هست تلقین کند و یاد بدهد . یک موجود تربیت نشده‌ای در درون‌ خودش هست ، اول خودش را تربیت و تادیب بکند ، اول نفس خودش را موعظه کند ، ملامت کند ، از نفس خودش حساب بکشد ، همینکه خودش را اصلاح و تهذیب کرد و صالح شد ، آنوقت می‌تواند مدعی شود که من می‌توانم‌ راهنما و هادی مردم باشم ، واعظ مردم باشم ، معلم مردم باشم ، مودب و مربی مردم باشم ، مصلح اجتماع باشم . فرمود : آن کسی که خودش را تعلیم و تربیت می‌کند بیشتر شایسته احترام است تا آن کسی که مردم را تعلیم و تربیت می‌کند ، چون آن ، مشکلتر و مهمتر است .
باز علی بن ابی‌طالب فرمود : « الحق اوسع الاشیاء فی التواصف ، و اضیقها فی التناصف » [١] . چه جمله‌ها دارد ! اینها را باید بر لوح دل‌ بنویسند . فرمود : حق و عدالت در مقام سخنگوئی و سخنسرایی و سخنرانی و در مقام زبان ، دائره‌اش از همه چیز وسیعتر است . یعنی در مقام سخن ، میدانی به اندازه میدان حق باز نیست . اگر انسان بخواهد سخنرانی کند ، بخواهد حرف بزند ، از هر موضوعی بیشتر ، در اطراف حق می‌شود حرف زد .
اما در مقام عمل ، میدانی از میدان حق تنگتر نیست . آنوقت است که‌ انسان

[١] نهج البلاغه ، خطبه . ٢١٤