حماسه حسینی 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٣
است که شما در باب طهارت و نجاست میدهید . من نمیدانم فلان چیز پاک است یا نجس ؟ میگوید آیا احتمال میدهی که پاک است ؟ بله ، احتمال میدهم . خوب ، بگو پاک است . معنای آن احتمال ، همان احتمال ذهنی است . یعنی تو در هر جا که شک داری که چیزی پاک است یا نجس ، [ اگر احتمال میدهی که پاک باشد ، بگو پاک است ] . مثلا دوایی را که از خارج وارد کردهاند ، تو صد در صد یقین نداری که نجس باشد ، صدی نود و نه احتمال میدهی که نجس باشد ولی صدی یک هم احتمال میدهی که پاک باشد ، همان احتمال ذهنی تو کافی است برای اینکه بگوئی این دوا پاک است . آیا من وظیفه دارم که بروم تحقیق بکنم ، ببینم آیا پاک است یا نجس ؟ ابدا ، هیچ چنین وظیفهای نداری ، همان احتمال ، یعنی همان حالت ذهنی ، به اصطلاح مثل علمی که میگویند علم موضوعی است ، احتمال موضوعی است . این احتمال برای تو موضوع حکم است . دیگر بیش از این تو تکلیف نداری . اما اینجا که میگویند احتمال ، نه معنایش اینست که برو در خانهات بنشین ، بعد بگو من احتمال اثر میدهم ، احتمال اثر نمیدهم . این که پاکی و نجسی نیست . در این مورد باید بروی کوشش بکنی ، حداکثر تحقیق را بکنی ، تا ببینی و بفهمی که آیا به نتیجه میرسی یا نمیرسی . کسی که بیاطلاع است و دنبال تحقیق هم نمیرود تا بفهمد از این امر به معروف و نهی از منکرش به نتیجه میرسد یا نمیرسد ، چنین عذری را ندارد . یا آن دیگری میگوید : آقا ! من که قدرت ندارم . اسلام هم میگوید بسیار