برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٠ - ادامه سوره جاثيه

(ذلِكُمْ بِأَنَّكُمُ اتَّخَذْتُمْ آياتِ اللَّهِ هُزُواً وَ غَرَّتْكُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا).

و در پايان آيه بار ديگر آنچه را كه در آيه قبل آمده بود به تعبير ديگرى تكرار و تأكيد كرده، مى‌گويد: «پس امروز آنها از آتش دوزخ خارج نمى‌شوند، و هيچ گونه عذرى از آنها پذيرفته نيست» (فَالْيَوْمَ لا يُخْرَجُونَ مِنْها وَ لا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ).

در آنجا سخن از مأوى و جايگاه ثابت آنها بود و در اينجا سخن از عدم خروج آنها از دوزخ است، در آنجا مى‌فرمود ياورى ندارند، و در اينجا مى‌گويد عذرى از آنها از دوزخ است، در آنجا مى‌فرمود ياورى ندارند، و در اينجا مى‌گويد عذرى از آنها پذيرفته نمى‌شود، و در نتيجه راه نجاتى براى آنها نيست.

(آيه ٣٦)- در پايان اين سوره براى تكميل بحث توحيد و معاد كه بيشترين مباحث اين سوره را در بر مى‌گرفت، ضمن دو آيه وحدت ربوبيت و عظمت خداوند و قدرت و حكمت او را بيان كرده و پنج وصف از صفات خدا را منعكس مى‌سازد، نخست مى‌گويد: «پس تمام حمد و ستايش مخصوص خداست» (فَلِلَّهِ الْحَمْدُ).

چرا كه او «پروردگار همه آسمانها، و پروردگار زمين، و پروردگار همه جهانيان است» (رَبِّ السَّماواتِ وَ رَبِّ الْأَرْضِ رَبِّ الْعالَمِينَ).

(آيه ٣٧)- بعد از توصيف ذات پاك او به مقام «حمد» و «ربوبيت» در سومين توصيف مى‌افزايد: «و براى اوست كبريا و عظمت و علوّ و رفعت در آسمانها و زمين» (وَ لَهُ الْكِبْرِياءُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ). چرا كه آثار عظمتش در پهنه آسمان و سراسر زمين و تمام جهان آشكار است.

و بالاخره در چهارمين و پنجمين توصيف مى‌گويد: «او قادر شكست ناپذير و حكيم على الاطلاق است» (وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ).

به اين ترتيب سوره جاثيه كه با توصيف خداوند به «عزيز و حكيم» آغاز شده با همين اوصاف پايان مى‌يابد، و سراسر محتواى آن نيز گواه بر عزّت و حكمت بى‌پايان اوست.

«پايان سوره جاثيه»