برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٣ - فضيلت تلاوت سوره

سپس مى‌افزايد: «انسان كفران كننده آشكارى است» (إِنَّ الْإِنْسانَ لَكَفُورٌ مُبِينٌ).

به جاى اين كه سر بر آستان خالق و ولى نعمت خود بسايد راه كفران پيش گرفته به سراغ مخلوقاتش مى‌رود.

(آيه ١٦)- در اين آيه براى محكوم كردن اين تفكر خرافى از ذهنيات و مسلمات خود آنها استفاده مى‌كند، چرا كه آنها جنس مرد را بر زن ترجيح مى‌دادند، و اصولا دختر را ننگ خود مى‌شمردند، مى‌فرمايد: «آيا از ميان مخلوقاتش دختران را براى خود انتخاب كرده و پسران را براى شما برگزيده است» (أَمِ اتَّخَذَ مِمَّا يَخْلُقُ بَناتٍ وَ أَصْفاكُمْ بِالْبَنِينَ).

به پندار شما مقام دختر پايين‌تر است، چگونه خود را بر خدا ترجيح مى‌دهيد؟ سهم او را دختر، و سهم خود را پسر مى‌پنداريد؟!

(آيه ١٧)- باز همين مطلب را به بيان ديگرى تعقيب كرده، مى‌گويد: «در حالى كه هرگاه يكى از آنها را به همان چيزى كه براى خداوند رحمان شبيه قرار داده [به تولد دختر] بشارت دهند صورتش (از فرط ناراحتى) سياه مى‌شود، و خشمگين مى‌گردد»! (وَ إِذا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِما ضَرَبَ لِلرَّحْمنِ مَثَلًا ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَ هُوَ كَظِيمٌ).

اين تعبير به خوبى حاكى از تفكر خرافى مشركان ابله در عصر جاهليت در مورد تولد فرزند دختر است كه چگونه از شنيدن خبر ولادت دختر ناراحت مى‌شدند در عين حال فرشتگان را دختران خدا مى‌دانستند!

(آيه ١٨)- باز در ادامه اين سخن مى‌افزايد: «آيا كسى را كه در لابلاى زينتها پرورش مى‌يابد، و به هنگام جدال قادر به تبيين مقصود خود نيست» فرزند خدا مى‌خوانيد (أَ وَ مَنْ يُنَشَّؤُا فِي الْحِلْيَةِ وَ هُوَ فِي الْخِصامِ غَيْرُ مُبِينٍ).

در اينجا قرآن دو صفت از صفات زنان را كه در غالب آنها ديده مى‌شود و از جنبه عاطفى آنان سر چشمه مى‌گيرد مورد بحث قرار داده، نخست علاقه شديد آنها به زينت آلات، و ديگر عدم قدرت كافى بر اثبات مقصود خود به هنگام مخاصمه‌