برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٥ - فضيلت تلاوت سوره

انجام داده‌اند گواهى مى‌دهند.

چه شاهدان عجيبى! كه عضو پيكر خود انسانند، و شهادتشان به هيچ وجه قابل انكار نيست، چرا كه در همه صحنه‌ها حاضر و ناظر بوده، و به فرمان الهى به سخن آمده‌اند! جمله‌ «حَتَّى إِذا ما جاؤُها» نشان مى‌دهد كه دادگاه آنها در كنار جهنّم بر پا مى‌شود.

(آيه ٢١)- به هر حال آن روز، روز رسوايى بزرگ است، روزى است كه تمام وجود انسان به سخن درآمده تمامى اسرار او را فاش مى‌كنند، و تمام گنهكاران را در وحشت عميقى فرو مى‌برد، اينجاست كه «آنها به پوستهاى تنشان مى‌گويند: چرا شما بر ضدّ ما گواهى داديد»؟ (وَ قالُوا لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدْتُمْ عَلَيْنا).

ما كه ساليان دراز شما را نوازش داديم، از سرما و گرما حفظ كرديم، شستشو و نظافت و پذيرايى نموديم، شما چرا اين چنين؟! آنها در پاسخ «مى‌گويند: همان خدايى كه هر موجودى را به نطق در آورده، ما را به سخن در آورده است» (قالُوا أَنْطَقَنَا اللَّهُ الَّذِي أَنْطَقَ كُلَّ شَيْ‌ءٍ).

خداوند مأموريت افشاگرى را در اين روز و اين دادگاه بزرگ بر عهده ما گذارده، و ما چاره‌اى جز اطاعت فرمان او نداريم.

سپس ادامه مى‌دهند: «و او شما را نخستين بار آفريد، و بازگشتتان به سوى اوست» (وَ هُوَ خَلَقَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ).

(آيه ٢٢)- و باز مى‌افزايند: «شما اگر گناهانتان را مخفى مى‌كرديد نه به خاطر اين بود كه از شهادت گوش و چشمها و پوستهاى تنتان بيم داشتيد» بلكه شما باور نمى‌كرديد روزى اينها بر ضد شما گواهى دهند (وَ ما كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَ لا أَبْصارُكُمْ وَ لا جُلُودُكُمْ).

«بلكه (مخفى كارى شما به خاطر اين بود كه) گمان مى‌كرديد خداوند بسيارى از اعمالى را كه انجام مى‌دهيد نمى‌داند» (وَ لكِنْ ظَنَنْتُمْ أَنَّ اللَّهَ لا يَعْلَمُ كَثِيراً مِمَّا تَعْمَلُونَ).