برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩ - فضيلت تلاوت سوره

ايجاد مسؤوليت و تعهد مى‌كند، و اين مطلبى بود كه براى سردمداران كفر سخت خطرناك محسوب مى‌شد.

(آيه ٨)- و عجب اين كه آنها اين سخن را دليل بر دروغگويى و يا جنون گوينده‌اش مى‌گرفتند، و مى‌گفتند: «آيا او بر خدا دروغ بسته؟ يا نوعى جنون دارد»؟

(أَفْتَرى‌ عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَمْ بِهِ جِنَّةٌ). و گر نه آدم راستگو و عاقل چگونه ممكن است لب به چنين سخنى بگشايد؟! ولى قرآن به طرز قاطعى به آنها چنين پاسخ مى‌گويد: چنين نيست نه او ديوانه است و نه دروغگو «بلكه آنها كه ايمان به آخرت ندارند (هم اكنون) در عذاب و گمراهى دورى هستند» (بَلِ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ فِي الْعَذابِ وَ الضَّلالِ الْبَعِيدِ). چه گمراهى از اين آشكارتر كه انسان منكر معاد شود.

به راستى اگر زندگى محدود به همين چند روز عمر دنيا بود تصور مرگ براى هر انسانى كابوس وحشتناكى مى‌شد به همين دليل منكران معاد هميشه در يك نوع نگرانى جانكاه و عذاب اليم به سر مى‌برند در حالى كه مؤمنان به معاد مرگ را دريچه‌اى به سوى جهان بقا، و وسيله‌اى براى شكسته شدن قفس و آزادى از اين زندان مى‌شمرند.

(آيه ٩)- سپس به دليل ديگرى پيرامون معاد، دليلى توأم با تهديد غافلان لجوج، پرداخته چنين مى‌گويد: «آيا به آنچه پيش رو و پشت سر آنان از آسمان و زمين قرار گرفته نگاه نكردند»؟ (أَ فَلَمْ يَرَوْا إِلى‌ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ).

اين آسمان با اين همه اختران ثابت و سيار و همچنين اين زمين با تمام موجودات زنده و بركات و مواهبش، گوياترين دليل بر قدرت آفريدگار است.

اين همان «برهان قدرت» است كه در آيات ديگر قرآن در برابر منكران معاد به آن استدلال شده از جمله در آيه ٨٢ سوره يس و آيه ٩٩ سوره اسراء.

در ضمن، اين جمله مقدمه‌اى است براى تهديد اين گروه متعصب تيره دل كه اصرار دارند چشم به روى همه حقايق ببندند، لذا به دنبال آن مى‌فرمايد: «اگر ما