برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٩ - هدايت و ضلالت از سوى خداست!

ولى در مورد بهشتيان نخستين سخن «سلام و درود و احترام و اكرام» است.

(آيه ٧٤)- در اين آيه چهار جمله كوتاه و پر معنى كه حاكى از نهايت خشنودى و رضايت خاطر بهشتيان است از آنها نقل مى‌كند: «آنها مى‌گويند: حمد و ستايش مخصوص خداوندى است كه به وعده خويش در باره ما وفا كرد» (وَ قالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَدَقَنا وَعْدَهُ).

در جمله‌هاى بعد مى‌افزايد: «و زمين (بهشت) را ميراث ما قرار داد و به ما بخشيد» (وَ أَوْرَثَنَا الْأَرْضَ).

منظور از زمين در اينجا زمين بهشت است، و تعبير به «ارث» به خاطر آن است كه اين همه نعمت در برابر زحمت كمى به آنها داده شده، و مى‌دانيم ميراث چيزى است كه انسان براى آن معمولا زحمتى نكشيده است، و يا از اين نظر است كه هر انسانى مكانى در بهشت دارد و محلى در دوزخ هر گاه به خاطر اعمالش دوزخى شود مكان بهشتى او را به ديگران مى‌سپارند و هر گاه بهشتى شود مكان دوزخيش براى ديگران باقى مى‌ماند.

در جمله سوم آزادى كامل خود را در استفاده از بهشت وسيع پروردگار چنين بيان مى‌كنند: «ما هر جا از بهشت را بخواهيم منزلگاه خود قرار مى‌دهيم» (نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشاءُ).

بالاخره در آخرين جمله مى‌گويند: «چه نيكوست پاداش عمل كنندگان» به دستورات پروردگار (فَنِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ).

اشاره به اين كه اين مواهب وسيع را به «بها» مى‌دهند، به «بهانه» نمى‌دهند، ايمان و عمل صالح لازم است تا در پرتو آن چنين شايستگى حاصل شود.

(آيه ٧٥)- سر انجام در آخرين آيه سوره زمر، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله را مخاطب ساخته، مى‌گويد: در آن روز «فرشتگان را مى‌بينى كه بر گرد عرش خدا حلقه زده‌اند (و طواف مى‌كنند) و با ستايش پروردگارشان تسبيح مى‌گويند» (وَ تَرَى الْمَلائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ).

اشاره به وضع فرشتگان در اطراف عرش خداوند به خاطر اين است كه‌