برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٠ - فضيلت تلاوت سوره

رنگهاى متفاوتى دارند» (وَ مِنَ النَّاسِ وَ الدَّوَابِّ وَ الْأَنْعامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ).

آرى! انسانها با اين كه همه از يك پدر و مادرند داراى نژادها و رنگهاى كاملا متفاوتند، بعضى سفيد همچون برف، بعضى سياه همچون مركب، حتى در يك نژاد نيز تفاوت در ميان رنگها بسيار است.

گذشته از چهره ظاهرى، رنگهاى باطنى آنها، و خلق و خوهاى آنها، و استعداد و ذوقهايشان، كاملا متنوع و مختلف است.

پس از بيان اين نشانه‌هاى توحيدى در پايان به صورت يك جمع بندى مى‌گويد: «آرى مطلب چنين است» (كَذلِكَ).

و از آنجا كه بهره‌گيرى از اين آيات بزرگ آفرينش بيش از همه براى بندگان خردمند و دانشمند است در دنباله آيه مى‌فرمايد: «تنها بندگان عالم و دانشمندند كه از خدا مى‌ترسند» (إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ).

آرى! از ميان تمام بندگان، دانشمندانند كه به مقام عالى خشيت يعنى «ترس از مسؤوليت توأم با درك عظمت مقام پروردگار» نائل مى‌گردند، اين حالت «خشيت» مولود سير در آيات آفاقى و انفسى و آگاهى از علم و قدرت پروردگار، و هدف آفرينش است.

در حديثى از امام صادق عليه السّلام در تفسير همين آيه مى‌خوانيم: «منظور از علما كسانى هستند كه اعمالشان آنها هماهنگ با سخنانشان باشد كسى كه گفتارش با كردارش هماهنگ نباشد عالم نيست».

و در پايان آيه به عنوان يك دليل كوتاه بر آنچه گذشت مى‌فرمايد: «خداوند تواناى شكست ناپذير و آمرزنده است» (إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ).

«عزت» و قدرت بى‌پايانش سر چشمه خوف و خشيت انديشمندان است، و «غفوريتش» كه نشانه رحمت بى‌انتهاى اوست سبب رجاء و اميد آنان است، و به اين ترتيب اين دو نام مقدس، بندگان خدا را در ميان خوف و رجاء نگه مى‌دارد، و مى‌دانيم حركت مداوم به سوى تكامل بدون اتصاف به اين دو وصف ممكن نيست.

(آيه ٢٩)- معامله پرسود با پروردگار! از آنجا كه در آيه قبل به مقام خوف‌