برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٣ - فضيلت تلاوت سوره

كاش ما هم چنين اموالى داشتيم، آيه نازل شد و به ما هشدار داد كه اگر خداوند روزى را براى بندگانش گسترده كند طغيان خواهند كرد.

تفسير:

مرفّهين طغيانگر! پيوند اين آيه با آيات گذشته ممكن است از اين نظر باشد كه در آيه قبل آمده بود كه خداوند درخواست مؤمنان را اجابت مى‌كند، و به دنبال آن اين سؤال پيش مى‌آيد كه پس چرا در ميان آنها گروهى فقيرند، و هر چه درخواست مى‌كنند به جائى نمى‌رسد؟

مى‌فرمايد: «هر گاه خداوند روزى را براى بندگانش وسعت بخشد در زمين طغيان و سركشى و ستم مى‌كنند» (وَ لَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ).

«و لذا به مقدارى كه مى‌خواهد (و مصلحت مى‌بيند) روزى را نازل مى‌كند» (وَ لكِنْ يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ ما يَشاءُ).

و به اين ترتيب مسأله تقسيم روزى بر اساس حساب دقيقى است كه پروردگار در باره بندگان دارد «چرا كه او نسبت به بندگانش آگاه و بيناست» (إِنَّهُ بِعِبادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ). او پيمانه و ظرفيت وجودى هركس را مى‌داند و طبق مصلحت او به او روزى مى‌دهد نه چندان مى‌دهد كه طغيان كنند و نه چندان كه از فقر فريادشان بلند شود.

(آيه ٢٨)- درست است كه خداوند روزى را با حساب نازل مى‌كند تا بندگان طغيان نكنند اما چنان نيست كه آنها را محروم و ممنوع سازد، لذا در اين آيه مى‌افزايد: «و او كسى است كه باران نافع را بعد از آن كه مردم مأيوس شدند نازل مى‌كند و دامنه رحمت خويش را مى‌گستراند» (وَ هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِنْ بَعْدِ ما قَنَطُوا وَ يَنْشُرُ رَحْمَتَهُ).

و بايد هم چنين باشد «چرا كه او ولىّ و سرپرستى است شايسته ستايش» (وَ هُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ).

اين آيه در عين اين كه بيان نعمت و لطف پروردگار است از آيات و نشانه‌هاى توحيد نيز سخن مى‌گويد، چرا كه نزول باران نظام بسيار دقيق و حساب شده‌اى دارد.