برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩١ - فضيلت تلاوت سوره

بعضى از آنها تنها براى تغذيه مورد استفاده قرار مى‌گيرند همچون گوسفند، و بعضى هم براى سوارى و هم براى تغذيه مانند شتر كه هم كشتى بيابانهاى خشك و سوزان است و هم وسيله‌اى براى تغذيه آدميان!

(آيه ٨٠)- از اين گذشته استفاده‌هاى فراوان ديگرى نيز از آنها مى‌شود، همان‌گونه كه آيه شريفه به آن اشاره كرده، مى‌فرمايد: «و براى شما در آنها منافع بسيارى (جز اينها) است» (وَ لَكُمْ فِيها مَنافِعُ).

از شير و پشم و پوست و ساير اجزاى آنها استفاده مى‌كنيد و حتى فضولات بدن آنها نيز در كشاورزى و غيره قابل استفاده است.

سپس مى‌افزايد؛ منظور ديگر از آفرينش آنها اين بوده: «تا بوسيله آنها به مقصدى كه در دل داريد برسيد» (وَ لِتَبْلُغُوا عَلَيْها حاجَةً فِي صُدُورِكُمْ).

تعبير فوق مى‌تواند اشاره به استفاده‌هاى تفريحى، هجرت و سياحت، مسابقه‌ها و گاه كسب ابهت و مانند آن باشد.

و از آنجا كه اينها همه وسيله مسافرت در خشكى هستند، در پايان آيه مى‌افزايد: «و بر آنها (چهار پايان) و بر كشتيها سوار مى‌شويد» (وَ عَلَيْها وَ عَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُونَ).

در كشتيها خاصيتى آفريد كه با تمام ثقل و سنگينى بر روى آب باقى بماند، و جريان بادها را آن چنان منظم قرار داده كه مى‌توان از آنها در مسيرهاى معينى پيوسته استفاده كرد و «با آن به ديدار آشنا رسيد».

(آيه ٨١)- در اين آيه براى تأكيد و گرفتن اقرار از همگان مى‌فرمايد: «و خدا آياتش را همواره به شما نشان مى‌دهد، پس (بگوييد) كداميك از آيات خدا را مى‌توانيد انكار كنيد»؟! (وَ يُرِيكُمْ آياتِهِ فَأَيَّ آياتِ اللَّهِ تُنْكِرُونَ).

آيا آيات و نشانه‌هاى او را در «آفاق» مى‌توانيد انكار كنيد يا آيات او را در انفس؟

به راستى با اين كه آيات و نشانه‌هاى او براى همگان روشن است چرا گروهى راه انكار را پيش مى‌گيرند؟