برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٦ - فضيلت تلاوت سوره
سهمى از عذاب و نصيبى از آتش دوزخ را به جاى ما پذيرا مىشويد»؟ (وَ إِذْ يَتَحاجُّونَ فِي النَّارِ فَيَقُولُ الضُّعَفاءُ لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعاً فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا نَصِيباً مِنَ النَّارِ).
منظور از «ضعفا» كسانى هستند كه علم كافى و استقلال فكرى نداشتند، چشم و گوش بسته به دنبال سردمداران كفر حركت مىكردند كه قرآن از آنها به عنوان مستكبران ياد كرده است.
(آيه ٤٨)- به هر حال مستكبران در پاسخ اين سخن سكوت نمىكنند اما جوابى مىگويند كه از نهايت ضعف و زبونى آنها حكايت دارد، چنانكه در آيه شريفه به آن اشاره كرده، مىفرمايد: «مستكبران مىگويند: ما همگى در آن (آتش) هستيم زيرا خداوند در ميان بندگانش به عدالت حكم كرده است»! (قالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُلٌّ فِيها إِنَّ اللَّهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبادِ).
(آيه ٤٩)- اينجا كه دست آنها از هر وسيلهاى كوتاه مىشود رو به سوى خازنان دوزخ و مأموران عذاب مىكنند «و اين دوزخيان به خازنان جهنم مىگويند:
شما از پروردگارتان بخواهيد يك روز عذاب را از ما بردارد» (وَ قالَ الَّذِينَ فِي النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْماً مِنَ الْعَذابِ).
آنها مىدانند كه مجازات الهى بر طرف شدنى نيست، تنها تقاضايشان اين است كه يك روز عذاب الهى از آنان برداشته شود يك روز تخفيف بگيرند نفسى تازه كنند، و اندكى بياسايند، و به همين قانع هستند!
(آيه ٥٠)- ولى مراقبان دوزخ «مىگويند: آيا پيامبران شما دلائل روشن برايتان نياوردند»؟ و آيا بقدر كافى براى شما اتمام حجت نشد؟ (قالُوا أَ وَ لَمْ تَكُ تَأْتِيكُمْ رُسُلُكُمْ بِالْبَيِّناتِ).
در پاسخ «مىگويند: آرى» (قالُوا بَلى).
خازنان دوزخ به «آنان مىگويند: پس هر چه مىخواهيد (خدا را) بخوانيد ولى دعاى كافران (به جايى نمىرسد و) جز در ضلالت نيست» (قالُوا فَادْعُوا وَ ما دُعاءُ الْكافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلالٍ).